Microsoft vừa tung ra bản cập nhật Preview KB5120998 cực lớn dành cho Windows 11 (phiên bản 24H2 và 25H2). Bản vá này không chỉ lột xác giao diện mà còn mang đến những thay đổi cốt lõi về bảo mật hệ thống.
Bản cập nhật KB5120998 mang đến cuộc cách mạng lớn cho giao diện Windows 11.
Taskbar di chuyển tự do: Người dùng nay đã có thể đặt Taskbar ở trên, dưới, trái hoặc phải màn hình. Tính năng thu nhỏ Taskbar (Small size) cũng chính thức xuất hiện để tối ưu không gian làm việc cho các thiết bị nhỏ.
Tùy biến Start Menu: Bạn có thể chỉnh kích thước Start Menu (Lớn/Nhỏ). Mục "Recommended" được đổi tên thành "Recent" cho sát thực tế. Đặc biệt, hệ thống cho phép ẩn luôn tên và ảnh đại diện để bảo vệ sự riêng tư.
Search và File Explorer: Trình tìm kiếm trở nên minh bạch hơn, gắn nhãn rõ ràng kết quả đến từ Web, App hay File. Màn hình Home của File Explorer được tối ưu tốc độ và hỗ trợ cuộn cảm ứng siêu mượt.
Administrator Protection: Tính năng này cấp quyền quản trị viên tạm thời (Just-in-Time) bằng cách tách biệt profile. Điều này giúp ngăn chặn triệt để các mã độc muốn leo thang đặc quyền chiếm quyền điều khiển hệ thống.
Mật mã Hậu lượng tử (Post-Quantum): Tích hợp thuật toán ML-KEM độc lập cho giao thức TLS. Đây là bước đi chiến lược giúp nền tảng Windows chống lại sức mạnh giải mã tàn phá của máy tính lượng tử trong tương lai.
Cách ly tiến trình AI (MXC): Bổ sung ranh giới bảo mật siêu nhẹ mang tên Microsoft Execution Containers. Nó có nhiệm vụ cô lập và giới hạn quyền truy cập tài nguyên mạng, tệp tin của các tác vụ AI và mã lập trình tự động.
Khai tử bản 24H2 (Home/Pro): Phiên bản này sẽ chính thức bị ngừng hỗ trợ bảo mật vào ngày 13/10/2026. Bản Enterprise và Education sẽ được ưu ái hỗ trợ mở rộng thêm một năm đến tháng 10/2027.
Chứng chỉ Secure Boot: Sẽ hết hạn đồng loạt từ tháng 6/2026. Microsoft đang tự động gia hạn ngầm qua Windows Update. Nếu máy chưa nhận chứng chỉ mới, hệ thống vẫn khởi động bình thường nhưng bạn cần lưu ý theo dõi.
Xóa sổ tiện ích WMIC: Từ tháng 8/2026, dòng lệnh WMIC quen thuộc sẽ bị gỡ bỏ hoàn toàn khỏi các bản cài đặt mới. Quản trị viên hệ thống bắt buộc phải điều chỉnh script và chuyển sang sử dụng WMI tiêu chuẩn.
Khi triển khai bản cập nhật qua file ISO (Dynamic Update), bạn bắt buộc phải sao chép thủ công file "boot.stl" từ thư mục Windows\Boot\EFI sang phương tiện cài đặt.
Nếu bỏ sót tệp tin cốt lõi này, quá trình xác thực Secure Boot sẽ thất bại. Thiết bị triển khai sẽ lập tức từ chối khởi động và trả về mã lỗi màn hình xanh 0xc0430001.
Nguồn: Tổng hợp Release Notes từ Microsoft.
Bản cập nhật KB5120998 mang đến cuộc cách mạng lớn cho giao diện Windows 11.
1. Cuộc cách mạng Giao diện (UI/UX)
Taskbar di chuyển tự do: Người dùng nay đã có thể đặt Taskbar ở trên, dưới, trái hoặc phải màn hình. Tính năng thu nhỏ Taskbar (Small size) cũng chính thức xuất hiện để tối ưu không gian làm việc cho các thiết bị nhỏ.
Tùy biến Start Menu: Bạn có thể chỉnh kích thước Start Menu (Lớn/Nhỏ). Mục "Recommended" được đổi tên thành "Recent" cho sát thực tế. Đặc biệt, hệ thống cho phép ẩn luôn tên và ảnh đại diện để bảo vệ sự riêng tư.
Search và File Explorer: Trình tìm kiếm trở nên minh bạch hơn, gắn nhãn rõ ràng kết quả đến từ Web, App hay File. Màn hình Home của File Explorer được tối ưu tốc độ và hỗ trợ cuộn cảm ứng siêu mượt.
2. Nâng cấp Bảo mật và Hiệu năng lõi
Administrator Protection: Tính năng này cấp quyền quản trị viên tạm thời (Just-in-Time) bằng cách tách biệt profile. Điều này giúp ngăn chặn triệt để các mã độc muốn leo thang đặc quyền chiếm quyền điều khiển hệ thống.
Mật mã Hậu lượng tử (Post-Quantum): Tích hợp thuật toán ML-KEM độc lập cho giao thức TLS. Đây là bước đi chiến lược giúp nền tảng Windows chống lại sức mạnh giải mã tàn phá của máy tính lượng tử trong tương lai.
Cách ly tiến trình AI (MXC): Bổ sung ranh giới bảo mật siêu nhẹ mang tên Microsoft Execution Containers. Nó có nhiệm vụ cô lập và giới hạn quyền truy cập tài nguyên mạng, tệp tin của các tác vụ AI và mã lập trình tự động.
3. Ba Cột mốc "Tử thần" cần ghi nhớ
Khai tử bản 24H2 (Home/Pro): Phiên bản này sẽ chính thức bị ngừng hỗ trợ bảo mật vào ngày 13/10/2026. Bản Enterprise và Education sẽ được ưu ái hỗ trợ mở rộng thêm một năm đến tháng 10/2027.
Chứng chỉ Secure Boot: Sẽ hết hạn đồng loạt từ tháng 6/2026. Microsoft đang tự động gia hạn ngầm qua Windows Update. Nếu máy chưa nhận chứng chỉ mới, hệ thống vẫn khởi động bình thường nhưng bạn cần lưu ý theo dõi.
Xóa sổ tiện ích WMIC: Từ tháng 8/2026, dòng lệnh WMIC quen thuộc sẽ bị gỡ bỏ hoàn toàn khỏi các bản cài đặt mới. Quản trị viên hệ thống bắt buộc phải điều chỉnh script và chuyển sang sử dụng WMI tiêu chuẩn.
4. Lỗi khởi động 0xc0430001 (Lưu ý chí mạng cho IT Admin)
Khi triển khai bản cập nhật qua file ISO (Dynamic Update), bạn bắt buộc phải sao chép thủ công file "boot.stl" từ thư mục Windows\Boot\EFI sang phương tiện cài đặt.
Nếu bỏ sót tệp tin cốt lõi này, quá trình xác thực Secure Boot sẽ thất bại. Thiết bị triển khai sẽ lập tức từ chối khởi động và trả về mã lỗi màn hình xanh 0xc0430001.
Nguồn: Tổng hợp Release Notes từ Microsoft.
Lưu ý: Tài nguyên được chia sẻ miễn phí (GNU GPL), chỉ phục vụ mục đích học tập và nghiên cứu.
