10 thói quen giúp sống lâu và khỏe mạnh

10 thói quen giúp sống lâu và khỏe mạnh

  • Người khởi tạo Người khởi tạo Mây
  • Ngày bắt đầu Ngày bắt đầu
Bí quyết sống lâu và duy trì sức khỏe khi về già không nhất thiết nằm ở thực phẩm bổ sung đắt tiền hay những phương pháp phức tạp. Theo bác sĩ Michael Hall, giấc ngủ, vận động, dinh dưỡng, sức mạnh cơ bắp, mục đích sống và các mối quan hệ đều góp phần tạo nên quá trình lão hóa khỏe mạnh. Quan trọng nhất là lựa chọn những thói quen phù hợp và duy trì chúng đều đặn.

10 thói quen giúp sống lâu và khỏe mạnh-1.webp

Sự đồng hành, sẻ chia và những cuộc trò chuyện vui vẻ có ý nghĩa đối với đời sống tinh thần khi về già. Ảnh minh họa: AI​

Bác sĩ Michael Hall là tác giả cuốn sách Infinite Youth, tạm dịch là Tuổi trẻ bất tận. Sau gần hai thập kỷ làm việc trong lĩnh vực y học tuổi thọ và quan sát quá trình lão hóa tại nhiều nền văn hóa, ông xây dựng “10 nguyên tắc về tuổi thọ”.

Những nguyên tắc này tập trung vào các yếu tố nền tảng của lối sống. Chúng không nhằm bảo đảm một người chắc chắn sống lâu, nhưng có thể góp phần cải thiện sức khỏe thể chất, tinh thần và chất lượng những năm tháng tuổi già.

Chọn lọc thông tin tiếp nhận​


Nội dung được tiếp nhận thường xuyên có thể ảnh hưởng đến suy nghĩ, cảm xúc và hành vi. Những thông tin tiêu cực hoặc dựa trên nỗi sợ có thể khiến con người căng thẳng và hình thành cách nhìn thiếu cân bằng.

Hall cho rằng bảo vệ sự chú ý cũng là một phần của việc chăm sóc sức khỏe. Mỗi người nên chủ động lựa chọn nguồn tin đáng tin cậy, giới hạn thời gian tiếp xúc với nội dung gây lo âu và dành nhiều sự chú ý hơn cho những hoạt động có ích.

Điều này không đồng nghĩa với việc né tránh mọi thông tin tiêu cực. Mục tiêu là tiếp nhận thông tin có chọn lọc, kiểm chứng nội dung và không để những luồng tin liên tục chi phối hoàn toàn trạng thái tinh thần.

Ưu tiên giấc ngủ chất lượng​


Giấc ngủ là thời gian cơ thể phục hồi và não bộ xử lý những thông tin đã tiếp nhận trong ngày. Ngủ không đủ hoặc thường xuyên bị gián đoạn có thể ảnh hưởng đến tâm trạng, khả năng tập trung và sức khỏe tổng thể.

Hall lưu ý rằng màn hình điện tử, ánh sáng nhân tạo và thói quen thức khuya có thể làm rối loạn nhịp sinh học. Vì vậy, môi trường ngủ yên tĩnh, tối và có nhiệt độ phù hợp đóng vai trò quan trọng.

Một số nghiên cứu quan sát ghi nhận mối liên hệ giữa thời lượng ngủ khoảng 6 đến 8 giờ mỗi ngày với quá trình lão hóa khỏe mạnh. Tuy nhiên, nhu cầu ngủ không giống nhau ở mọi người và chất lượng giấc ngủ cũng cần được xem xét.

Nên duy trì giờ đi ngủ và thức dậy tương đối ổn định. Người thường xuyên mất ngủ, buồn ngủ ban ngày hoặc có dấu hiệu ngưng thở khi ngủ cần trao đổi với bác sĩ để được đánh giá.

10 thói quen giúp sống lâu và khỏe mạnh-2.webp

Những thói quen cơ bản có thể góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống khi về già. Ảnh minh họa.​

Vận động cơ thể mỗi ngày​


Hoạt động thể chất thường xuyên giúp duy trì khả năng di chuyển, sức bền và sự độc lập trong sinh hoạt. Những hình thức vận động đơn giản như đi bộ cũng có thể trở thành một phần quan trọng của lối sống lành mạnh.

Hall xem vận động là yếu tố nền tảng của quá trình lão hóa khỏe mạnh. Ông lựa chọn nhiều hoạt động như đi bộ, bơi, đạp xe và tập sức mạnh thay vì chỉ tập trung vào một môn duy nhất.

Điều quan trọng là chọn hình thức phù hợp với thể trạng và duy trì đều đặn. Người ít vận động có thể bắt đầu bằng thời lượng ngắn, sau đó tăng dần theo khả năng thay vì tập quá sức ngay từ đầu.

Những người có bệnh tim mạch, vấn đề xương khớp hoặc hạn chế vận động nên tham khảo ý kiến chuyên môn trước khi thay đổi đáng kể chương trình tập luyện.

Duy trì sức mạnh cơ bắp​


Khối lượng và sức mạnh cơ bắp thường suy giảm theo tuổi. Tình trạng này có thể ảnh hưởng đến khả năng đứng lên, đi lại, mang đồ vật và thực hiện những hoạt động sinh hoạt hằng ngày.

Các bài tập sức mạnh phù hợp giúp kích thích cơ bắp, đồng thời hỗ trợ khả năng giữ thăng bằng và kiểm soát chuyển động. Đây là những yếu tố cần thiết để duy trì sự độc lập khi lớn tuổi.

Hall đặc biệt nhắc đến động tác squat vì bài tập sử dụng nhiều nhóm cơ lớn. Tuy nhiên, kỹ thuật và mức độ vận động cần được điều chỉnh cho từng người, nhất là khi có vấn đề về đầu gối, hông hoặc cột sống.

Ngoài tập luyện, cơ thể cần được cung cấp đủ năng lượng và protein để duy trì cơ bắp. Chế độ ăn nên được cá nhân hóa theo tuổi tác, mức vận động và tình trạng sức khỏe.

Ăn thực phẩm ít chế biến​


Hall ưu tiên thực phẩm tươi hoặc được chế biến đơn giản. Cách lựa chọn này có thể giúp người dùng kiểm soát tốt hơn lượng đường, muối, chất béo và năng lượng trong khẩu phần.

Rau, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu và nguồn protein phù hợp có thể tạo nên nền tảng của chế độ ăn cân bằng. Việc tự chuẩn bị bữa ăn cũng giúp kiểm soát nguyên liệu và kích thước khẩu phần.

Không nhất thiết phải loại bỏ tuyệt đối mọi thực phẩm đóng gói. Người tiêu dùng nên đọc nhãn dinh dưỡng, chú ý thành phần và hạn chế những sản phẩm có quá nhiều đường bổ sung, muối hoặc chất béo bão hòa.

Hall nhấn mạnh vai trò của khẩu phần thay vì cổ vũ chế độ kiêng khem cực đoan. Một cách ăn uống có thể duy trì lâu dài thường thực tế hơn những phương pháp quá nghiêm ngặt.

Xây dựng mục đích sống​


Mục đích sống có thể mang lại động lực để con người thức dậy, làm việc và kết nối với cộng đồng. Điều này không nhất thiết phải bắt nguồn từ một mục tiêu lớn lao hoặc một thành tựu nổi bật.

Công việc, chăm sóc gia đình, giúp đỡ người khác, tham gia hoạt động cộng đồng hoặc theo đuổi sở thích đều có thể tạo nên cảm giác ý nghĩa.

Theo Hall, việc đóng góp cho người khác giúp con người nhìn thấy giá trị của bản thân trong một bối cảnh rộng lớn hơn. Mục đích sống cũng có thể thay đổi theo từng giai đoạn và hoàn cảnh.

Khi bước vào tuổi nghỉ hưu, việc xây dựng lịch sinh hoạt và mục tiêu mới có thể giúp hạn chế cảm giác trống rỗng. Những mục tiêu nhỏ, cụ thể và có thể thực hiện thường dễ duy trì hơn.

Nuôi dưỡng các mối quan hệ​


Gia đình, bạn bè và cộng đồng có thể mang lại sự đồng hành, hỗ trợ tinh thần và cảm giác được thấu hiểu. Đây là những yếu tố đặc biệt quan trọng khi con người bước vào tuổi già.

Một mối quan hệ có ý nghĩa không được đánh giá đơn thuần bằng số lượng người quen. Chất lượng giao tiếp, sự tin tưởng và khả năng chia sẻ mới là những yếu tố đáng chú ý.

Hall khuyến khích duy trì liên lạc, gặp gỡ trực tiếp và dành thời gian trò chuyện. Những bữa ăn chung, cuộc đi bộ hoặc hoạt động cộng đồng có thể tạo thêm cơ hội kết nối.

Người đang cảm thấy cô đơn kéo dài nên chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ. Có thể bắt đầu từ người thân, nhóm sở thích, tổ chức cộng đồng hoặc chuyên gia sức khỏe tâm thần.

Đón nhận thử thách phù hợp​


Những hoạt động đòi hỏi suy nghĩ, học hỏi và giải quyết vấn đề giúp con người tiếp tục sử dụng các kỹ năng nhận thức. Đọc sách, học ngoại ngữ, chơi nhạc hoặc làm đồ thủ công là một số lựa chọn phổ biến.

Thử thách nên vừa sức nhưng vẫn đủ mới mẻ để tạo hứng thú. Nếu hoạt động quá dễ, người tham gia có thể nhanh chóng mất động lực; nếu quá khó, cảm giác thất bại có thể xuất hiện.

Mục tiêu không phải là biến mọi sở thích thành cuộc thi. Điều cần thiết là duy trì sự tham gia, tập trung và niềm vui trong quá trình thực hiện.

Các hoạt động trí tuệ không thể bảo đảm ngăn ngừa suy giảm nhận thức. Tuy nhiên, chúng có thể góp phần làm phong phú đời sống tinh thần và duy trì kết nối với những người có cùng sở thích.

Giữ tinh thần tò mò​


Sự tò mò khuyến khích con người đặt câu hỏi, khám phá môi trường và tìm kiếm trải nghiệm mới. Thói quen này có thể giúp cuộc sống tiếp tục sinh động dù tuổi tác tăng lên.

Hall cho rằng không ai có thể biết hết mọi thứ. Việc chấp nhận rằng luôn còn điều mới để học giúp con người duy trì sự linh hoạt trong suy nghĩ.

Tò mò không nhất thiết đòi hỏi những chuyến đi xa hoặc khóa học tốn kém. Một cuốn sách, món ăn mới, tuyến đường đi bộ khác hoặc cuộc trò chuyện với người có trải nghiệm khác biệt đều có thể mở rộng góc nhìn.

Khi học điều mới, nên tập trung vào quá trình thay vì đặt nặng thành tích. Cảm giác khám phá và tiến bộ từng bước có thể tạo thêm động lực lâu dài.

Chăm sóc sức khỏe toàn diện​


Nguyên tắc cuối cùng của Hall là xây dựng khả năng chống chịu của cơ thể bằng những thói quen nền tảng. Điều này bao gồm ngủ đủ, vận động, ăn uống cân bằng, duy trì sức mạnh và chăm sóc sức khỏe tinh thần.

Thực phẩm bổ sung không thể thay thế hoàn toàn một lối sống lành mạnh. Một số người có thể cần bổ sung dưỡng chất do thiếu hụt hoặc tình trạng bệnh lý, nhưng việc sử dụng nên dựa trên nhu cầu thực tế và hướng dẫn chuyên môn.

Khám sức khỏe định kỳ, tiêm chủng phù hợp, kiểm soát huyết áp, đường huyết và các yếu tố nguy cơ vẫn là những phần quan trọng của chăm sóc sức khỏe.

Mục tiêu của lối sống hỗ trợ tuổi thọ không chỉ là kéo dài số năm sống. Điều đáng hướng tới là duy trì khả năng vận động, sự minh mẫn, kết nối xã hội và cảm giác có ý nghĩa trong những năm tháng về sau.

Nguồn: Tổng hợp và biên tập từ bài viết của Fox News đăng ngày 6/10/2026 về các nguyên tắc trong cuốn Infinite Youth của bác sĩ Michael Hall. Nội dung tham khảo thêm thông tin nghiên cứu được bài báo dẫn lại. Ảnh: Bình Minh và ảnh minh họa bằng AI. Bài viết cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế tư vấn, chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.
 
Back
Top Dưới