- Lượt xem: 26
- Theo dõi
Ăn đủ chất, hạn chế nhiệt, giảm xử lý hóa chất và tránh buộc tóc quá chặt có thể giúp bảo vệ sợi tóc, giảm hư tổn và duy trì mái tóc chắc khỏe. Tuy nhiên, tốc độ mọc tóc còn phụ thuộc vào di truyền, tuổi tác, hormone và tình trạng sức khỏe. Nếu tóc rụng đột ngột hoặc xuất hiện mảng hói, người bệnh nên đi khám để xác định nguyên nhân.
Tóc phát triển theo chu kỳ gồm các giai đoạn tăng trưởng, chuyển tiếp, nghỉ và rụng. Mỗi nang tóc có chu kỳ riêng nên một lượng tóc rụng hằng ngày có thể là hiện tượng sinh lý bình thường.
Tốc độ mọc tóc khác nhau giữa từng người. Di truyền, tuổi tác, nội tiết tố, tình trạng dinh dưỡng, bệnh lý và một số loại thuốc đều có thể ảnh hưởng đến chu kỳ phát triển của tóc.
Các biện pháp chăm sóc tại nhà khó thay đổi hoàn toàn những yếu tố này. Dù vậy, thói quen phù hợp có thể giảm tổn thương ở thân tóc, hạn chế gãy rụng và tạo điều kiện thuận lợi cho tóc phát triển.
Chế độ ăn cân bằng cung cấp năng lượng cùng những dưỡng chất cần thiết cho tóc. Rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, cá, thịt gia cầm, trứng, các loại đậu, hạt và sản phẩm từ sữa đều có thể xuất hiện trong khẩu phần.
Tóc được cấu tạo chủ yếu từ keratin, một loại protein. Vì vậy, chế độ ăn không cung cấp đủ protein có thể ảnh hưởng đến sự phát triển và độ chắc khỏe của tóc.
Nguồn protein phù hợp có thể đến từ cá, thịt nạc, trứng, sữa, đậu nành, đậu lăng và các loại hạt. Nhu cầu cụ thể phụ thuộc vào độ tuổi, cân nặng, mức vận động và tình trạng sức khỏe.
Thiếu sắt, kẽm hoặc một số dưỡng chất khác cũng có thể liên quan đến rụng tóc. Tuy nhiên, không nên tự dùng thực phẩm bổ sung liều cao khi chưa xác định được tình trạng thiếu hụt.
Chế độ ăn đa dạng với protein, rau xanh và trái cây cung cấp nhiều dưỡng chất cần thiết cho tóc. Ảnh minh họa.
Cắt giảm năng lượng đột ngột hoặc theo đuổi chế độ ăn quá khắt khe có thể khiến cơ thể không nhận đủ dưỡng chất. Trong một số trường hợp, tóc có thể rụng nhiều sau giai đoạn giảm cân nhanh.
Người đang muốn giảm cân nên lựa chọn kế hoạch ăn uống cân bằng và có thể duy trì lâu dài. Không nên loại bỏ toàn bộ một nhóm thực phẩm nếu không có lý do y tế phù hợp.
Trường hợp ăn chay, dị ứng thực phẩm hoặc mắc bệnh đường tiêu hóa cần chú ý hơn đến protein, sắt, vitamin B12 và các dưỡng chất thiết yếu khác.
Nhuộm, tẩy, uốn và duỗi hóa chất có thể làm thay đổi cấu trúc của sợi tóc. Nếu thực hiện quá thường xuyên, tóc dễ trở nên khô, giòn và gãy.
Tóc bị gãy giữa thân có thể khiến mái tóc trông thưa và dài chậm hơn, dù nang tóc vẫn tiếp tục tạo ra sợi tóc mới.
Người có tóc yếu hoặc đang rụng nhiều nên kéo dài khoảng cách giữa các lần xử lý hóa chất. Khi nhuộm tóc, cần tuân thủ hướng dẫn sử dụng và tránh để sản phẩm trên tóc lâu hơn thời gian được khuyến nghị.
Nếu da đầu bỏng rát, sưng, ngứa hoặc xuất hiện tổn thương sau khi dùng hóa chất, nên rửa sạch sản phẩm và tìm tư vấn y tế khi triệu chứng không giảm.
Máy sấy, máy uốn và máy duỗi tóc tạo ra nhiệt độ cao. Việc sử dụng thường xuyên có thể làm mất độ ẩm, khiến lớp bảo vệ bên ngoài sợi tóc hư tổn.
Khi cần dùng máy sấy, nên lựa chọn mức nhiệt thấp hoặc trung bình và giữ thiết bị cách tóc một khoảng phù hợp. Không nên tập trung luồng khí nóng quá lâu vào một vùng.
Có thể để tóc khô tự nhiên một phần trước khi sấy. Với máy uốn hoặc máy duỗi, nên hạn chế số lần sử dụng và tránh tác động nhiều lượt lên cùng một lọn tóc.
Sản phẩm bảo vệ tóc trước nhiệt có thể hỗ trợ giảm hư tổn, nhưng không loại bỏ hoàn toàn tác động của nhiệt độ cao.
Tóc đuôi ngựa buộc cao, búi chặt, tết sát da đầu hoặc gắn tóc nối có thể tạo lực kéo liên tục lên nang tóc.
Tình trạng kéo căng lặp lại có thể dẫn đến rụng tóc do lực kéo. Đường chân tóc và vùng thái dương thường là những vị trí dễ xuất hiện dấu hiệu sớm.
Nên đổi kiểu tóc thường xuyên, sử dụng dây buộc mềm và tránh kéo căng chân tóc. Nếu kiểu tóc gây đau đầu, căng da hoặc khó chịu, đó có thể là dấu hiệu tóc đang bị buộc quá chặt.
Rụng tóc do lực kéo có thể trở nên khó phục hồi nếu nang tóc bị tổn thương kéo dài. Vì vậy, thay đổi kiểu tóc ngay khi nhận thấy tóc gãy hoặc vùng chân tóc thưa dần rất quan trọng.
Massage da đầu có thể mang lại cảm giác thư giãn và giúp người thực hiện chú ý hơn đến tình trạng da đầu. Tuy nhiên, bằng chứng về khả năng làm tóc mọc nhanh vẫn còn hạn chế.
Khi massage, nên sử dụng đầu ngón tay và thực hiện chuyển động nhẹ nhàng. Không nên dùng móng tay cào da đầu hoặc kéo mạnh các sợi tóc.
Dụng cụ massage cần được vệ sinh thường xuyên. Việc dùng chung dụng cụ có thể làm tăng nguy cơ lây nhiễm một số vấn đề ở da đầu.
Nếu da đầu đang viêm, có vết thương, đau hoặc bong vảy nhiều, không nên massage mạnh. Người bệnh cần được bác sĩ da liễu đánh giá để xác định nguyên nhân.
Dầu gội có nhiệm vụ làm sạch da đầu, dầu thừa và bụi bẩn. Tần suất gội nên được điều chỉnh dựa trên loại tóc, mức độ tiết dầu và hoạt động hằng ngày.
Nên thoa dầu gội chủ yếu lên da đầu thay vì chà xát mạnh toàn bộ chiều dài tóc. Khi xả, bọt sản phẩm chảy qua thân tóc thường đủ để làm sạch phần còn lại.
Dầu xả giúp giảm ma sát và làm tóc dễ chải hơn. Sản phẩm nên được thoa chủ yếu lên thân và ngọn tóc, đặc biệt ở vùng đang khô hoặc hư tổn.
Sau khi gội, nên thấm nước bằng khăn mềm thay vì vò hoặc xoắn tóc. Tóc ướt thường dễ kéo giãn và tổn thương hơn nên cần được chải nhẹ nhàng.
Không nên chải tóc quá nhiều với mục đích kích thích tóc mọc. Việc kéo lược liên tục có thể làm tăng ma sát và khiến phần tóc yếu dễ gãy.
Khi tóc rối, nên bắt đầu từ ngọn rồi di chuyển dần lên phía chân tóc. Cách này giúp hạn chế việc kéo căng toàn bộ sợi tóc.
Lược răng thưa có thể phù hợp với tóc ướt, tóc xoăn hoặc tóc dễ rối. Dụng cụ tạo kiểu cần được vệ sinh để loại bỏ tóc, dầu và cặn sản phẩm.
Nhiều sản phẩm được quảng cáo có khả năng giúp tóc mọc nhanh nhờ biotin, kẽm, sắt hoặc các vitamin khác. Tuy nhiên, hiệu quả phụ thuộc vào việc cơ thể có thực sự thiếu dưỡng chất đó hay không.
Dùng chất bổ sung khi không cần thiết có thể không cải thiện tình trạng tóc. Một số vitamin và khoáng chất ở liều cao còn có thể gây tác dụng không mong muốn.
Biotin liều cao có khả năng ảnh hưởng đến kết quả của một số xét nghiệm. Người đang sử dụng sản phẩm chứa biotin nên thông báo cho bác sĩ hoặc nhân viên xét nghiệm.
Nếu nghi ngờ thiếu sắt, vitamin D, vitamin B12 hoặc dưỡng chất khác, người bệnh nên được đánh giá chế độ ăn và làm xét nghiệm khi có chỉ định.
Không phải mọi trường hợp tóc thưa hoặc mọc chậm đều bắt nguồn từ cách chăm sóc. Di truyền, thay đổi hormone, căng thẳng, bệnh tuyến giáp và thiếu sắt đều có thể tác động đến tóc.
Một số người bị rụng tóc nhiều sau đợt sốt, phẫu thuật, sinh con, giảm cân nhanh hoặc trải qua căng thẳng đáng kể. Hiện tượng có thể xuất hiện sau sự kiện khởi phát một thời gian.
Rụng tóc thành mảng, đường chân tóc lùi nhanh, da đầu đau hoặc viêm là những dấu hiệu cần được chú ý. Tóc rụng kéo dài kèm mệt mỏi hoặc thay đổi cân nặng cũng nên được kiểm tra.
Bác sĩ có thể đánh giá kiểu rụng tóc, da đầu, tiền sử sức khỏe và thuốc đang sử dụng. Xét nghiệm chỉ được thực hiện khi cần tìm những nguyên nhân như thiếu máu, rối loạn tuyến giáp hoặc thiếu dinh dưỡng.
Người bệnh nên đi khám nếu tóc rụng đột ngột, xuất hiện mảng hói hoặc lượng tóc rụng tăng rõ rệt trong nhiều tuần.
Các dấu hiệu khác cần lưu ý gồm da đầu đỏ, đau, ngứa dữ dội, có vảy dày, rỉ dịch hoặc xuất hiện sẹo. Đây có thể là biểu hiện của bệnh lý cần được điều trị.
Không nên chỉ thay đổi dầu gội hoặc mua sản phẩm mọc tóc khi chưa biết nguyên nhân. Chẩn đoán và can thiệp sớm có thể giúp hạn chế tổn thương nang tóc trong một số dạng rụng tóc.
Duy trì chế độ ăn cân bằng, chăm sóc nhẹ nhàng và tránh các tác động gây hư tổn là nền tảng bảo vệ mái tóc. Tuy nhiên, điều trị đúng nguyên nhân vẫn quan trọng hơn bất kỳ mẹo chăm sóc đơn lẻ nào.
Nguồn: Tổng hợp và biên tập từ hướng dẫn chăm sóc tóc, da đầu của Học viện Da liễu Mỹ (AAD) và nội dung tham khảo ban đầu của VnExpress. Bài viết cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế tư vấn, chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.
Tốc độ mọc tóc phụ thuộc nhiều yếu tố
Tóc phát triển theo chu kỳ gồm các giai đoạn tăng trưởng, chuyển tiếp, nghỉ và rụng. Mỗi nang tóc có chu kỳ riêng nên một lượng tóc rụng hằng ngày có thể là hiện tượng sinh lý bình thường.
Tốc độ mọc tóc khác nhau giữa từng người. Di truyền, tuổi tác, nội tiết tố, tình trạng dinh dưỡng, bệnh lý và một số loại thuốc đều có thể ảnh hưởng đến chu kỳ phát triển của tóc.
Các biện pháp chăm sóc tại nhà khó thay đổi hoàn toàn những yếu tố này. Dù vậy, thói quen phù hợp có thể giảm tổn thương ở thân tóc, hạn chế gãy rụng và tạo điều kiện thuận lợi cho tóc phát triển.
Ăn đa dạng và đủ protein
Chế độ ăn cân bằng cung cấp năng lượng cùng những dưỡng chất cần thiết cho tóc. Rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, cá, thịt gia cầm, trứng, các loại đậu, hạt và sản phẩm từ sữa đều có thể xuất hiện trong khẩu phần.
Tóc được cấu tạo chủ yếu từ keratin, một loại protein. Vì vậy, chế độ ăn không cung cấp đủ protein có thể ảnh hưởng đến sự phát triển và độ chắc khỏe của tóc.
Nguồn protein phù hợp có thể đến từ cá, thịt nạc, trứng, sữa, đậu nành, đậu lăng và các loại hạt. Nhu cầu cụ thể phụ thuộc vào độ tuổi, cân nặng, mức vận động và tình trạng sức khỏe.
Thiếu sắt, kẽm hoặc một số dưỡng chất khác cũng có thể liên quan đến rụng tóc. Tuy nhiên, không nên tự dùng thực phẩm bổ sung liều cao khi chưa xác định được tình trạng thiếu hụt.
Chế độ ăn đa dạng với protein, rau xanh và trái cây cung cấp nhiều dưỡng chất cần thiết cho tóc. Ảnh minh họa.
Tránh chế độ ăn kiêng quá mức
Cắt giảm năng lượng đột ngột hoặc theo đuổi chế độ ăn quá khắt khe có thể khiến cơ thể không nhận đủ dưỡng chất. Trong một số trường hợp, tóc có thể rụng nhiều sau giai đoạn giảm cân nhanh.
Người đang muốn giảm cân nên lựa chọn kế hoạch ăn uống cân bằng và có thể duy trì lâu dài. Không nên loại bỏ toàn bộ một nhóm thực phẩm nếu không có lý do y tế phù hợp.
Trường hợp ăn chay, dị ứng thực phẩm hoặc mắc bệnh đường tiêu hóa cần chú ý hơn đến protein, sắt, vitamin B12 và các dưỡng chất thiết yếu khác.
Hạn chế nhuộm, uốn và duỗi tóc
Nhuộm, tẩy, uốn và duỗi hóa chất có thể làm thay đổi cấu trúc của sợi tóc. Nếu thực hiện quá thường xuyên, tóc dễ trở nên khô, giòn và gãy.
Tóc bị gãy giữa thân có thể khiến mái tóc trông thưa và dài chậm hơn, dù nang tóc vẫn tiếp tục tạo ra sợi tóc mới.
Người có tóc yếu hoặc đang rụng nhiều nên kéo dài khoảng cách giữa các lần xử lý hóa chất. Khi nhuộm tóc, cần tuân thủ hướng dẫn sử dụng và tránh để sản phẩm trên tóc lâu hơn thời gian được khuyến nghị.
Nếu da đầu bỏng rát, sưng, ngứa hoặc xuất hiện tổn thương sau khi dùng hóa chất, nên rửa sạch sản phẩm và tìm tư vấn y tế khi triệu chứng không giảm.
Giảm tác động của nhiệt
Máy sấy, máy uốn và máy duỗi tóc tạo ra nhiệt độ cao. Việc sử dụng thường xuyên có thể làm mất độ ẩm, khiến lớp bảo vệ bên ngoài sợi tóc hư tổn.
Khi cần dùng máy sấy, nên lựa chọn mức nhiệt thấp hoặc trung bình và giữ thiết bị cách tóc một khoảng phù hợp. Không nên tập trung luồng khí nóng quá lâu vào một vùng.
Có thể để tóc khô tự nhiên một phần trước khi sấy. Với máy uốn hoặc máy duỗi, nên hạn chế số lần sử dụng và tránh tác động nhiều lượt lên cùng một lọn tóc.
Sản phẩm bảo vệ tóc trước nhiệt có thể hỗ trợ giảm hư tổn, nhưng không loại bỏ hoàn toàn tác động của nhiệt độ cao.
Tránh buộc tóc quá chặt
Tóc đuôi ngựa buộc cao, búi chặt, tết sát da đầu hoặc gắn tóc nối có thể tạo lực kéo liên tục lên nang tóc.
Tình trạng kéo căng lặp lại có thể dẫn đến rụng tóc do lực kéo. Đường chân tóc và vùng thái dương thường là những vị trí dễ xuất hiện dấu hiệu sớm.
Nên đổi kiểu tóc thường xuyên, sử dụng dây buộc mềm và tránh kéo căng chân tóc. Nếu kiểu tóc gây đau đầu, căng da hoặc khó chịu, đó có thể là dấu hiệu tóc đang bị buộc quá chặt.
Rụng tóc do lực kéo có thể trở nên khó phục hồi nếu nang tóc bị tổn thương kéo dài. Vì vậy, thay đổi kiểu tóc ngay khi nhận thấy tóc gãy hoặc vùng chân tóc thưa dần rất quan trọng.
Massage da đầu nhẹ nhàng
Massage da đầu có thể mang lại cảm giác thư giãn và giúp người thực hiện chú ý hơn đến tình trạng da đầu. Tuy nhiên, bằng chứng về khả năng làm tóc mọc nhanh vẫn còn hạn chế.
Khi massage, nên sử dụng đầu ngón tay và thực hiện chuyển động nhẹ nhàng. Không nên dùng móng tay cào da đầu hoặc kéo mạnh các sợi tóc.
Dụng cụ massage cần được vệ sinh thường xuyên. Việc dùng chung dụng cụ có thể làm tăng nguy cơ lây nhiễm một số vấn đề ở da đầu.
Nếu da đầu đang viêm, có vết thương, đau hoặc bong vảy nhiều, không nên massage mạnh. Người bệnh cần được bác sĩ da liễu đánh giá để xác định nguyên nhân.
Chăm sóc tóc đúng cách
Dầu gội có nhiệm vụ làm sạch da đầu, dầu thừa và bụi bẩn. Tần suất gội nên được điều chỉnh dựa trên loại tóc, mức độ tiết dầu và hoạt động hằng ngày.
Nên thoa dầu gội chủ yếu lên da đầu thay vì chà xát mạnh toàn bộ chiều dài tóc. Khi xả, bọt sản phẩm chảy qua thân tóc thường đủ để làm sạch phần còn lại.
Dầu xả giúp giảm ma sát và làm tóc dễ chải hơn. Sản phẩm nên được thoa chủ yếu lên thân và ngọn tóc, đặc biệt ở vùng đang khô hoặc hư tổn.
Sau khi gội, nên thấm nước bằng khăn mềm thay vì vò hoặc xoắn tóc. Tóc ướt thường dễ kéo giãn và tổn thương hơn nên cần được chải nhẹ nhàng.
Chọn lược và cách chải phù hợp
Không nên chải tóc quá nhiều với mục đích kích thích tóc mọc. Việc kéo lược liên tục có thể làm tăng ma sát và khiến phần tóc yếu dễ gãy.
Khi tóc rối, nên bắt đầu từ ngọn rồi di chuyển dần lên phía chân tóc. Cách này giúp hạn chế việc kéo căng toàn bộ sợi tóc.
Lược răng thưa có thể phù hợp với tóc ướt, tóc xoăn hoặc tóc dễ rối. Dụng cụ tạo kiểu cần được vệ sinh để loại bỏ tóc, dầu và cặn sản phẩm.
Không tự ý dùng chất bổ sung mọc tóc
Nhiều sản phẩm được quảng cáo có khả năng giúp tóc mọc nhanh nhờ biotin, kẽm, sắt hoặc các vitamin khác. Tuy nhiên, hiệu quả phụ thuộc vào việc cơ thể có thực sự thiếu dưỡng chất đó hay không.
Dùng chất bổ sung khi không cần thiết có thể không cải thiện tình trạng tóc. Một số vitamin và khoáng chất ở liều cao còn có thể gây tác dụng không mong muốn.
Biotin liều cao có khả năng ảnh hưởng đến kết quả của một số xét nghiệm. Người đang sử dụng sản phẩm chứa biotin nên thông báo cho bác sĩ hoặc nhân viên xét nghiệm.
Nếu nghi ngờ thiếu sắt, vitamin D, vitamin B12 hoặc dưỡng chất khác, người bệnh nên được đánh giá chế độ ăn và làm xét nghiệm khi có chỉ định.
Tìm nguyên nhân khi tóc rụng bất thường
Không phải mọi trường hợp tóc thưa hoặc mọc chậm đều bắt nguồn từ cách chăm sóc. Di truyền, thay đổi hormone, căng thẳng, bệnh tuyến giáp và thiếu sắt đều có thể tác động đến tóc.
Một số người bị rụng tóc nhiều sau đợt sốt, phẫu thuật, sinh con, giảm cân nhanh hoặc trải qua căng thẳng đáng kể. Hiện tượng có thể xuất hiện sau sự kiện khởi phát một thời gian.
Rụng tóc thành mảng, đường chân tóc lùi nhanh, da đầu đau hoặc viêm là những dấu hiệu cần được chú ý. Tóc rụng kéo dài kèm mệt mỏi hoặc thay đổi cân nặng cũng nên được kiểm tra.
Bác sĩ có thể đánh giá kiểu rụng tóc, da đầu, tiền sử sức khỏe và thuốc đang sử dụng. Xét nghiệm chỉ được thực hiện khi cần tìm những nguyên nhân như thiếu máu, rối loạn tuyến giáp hoặc thiếu dinh dưỡng.
Khi nào nên khám bác sĩ?
Người bệnh nên đi khám nếu tóc rụng đột ngột, xuất hiện mảng hói hoặc lượng tóc rụng tăng rõ rệt trong nhiều tuần.
Các dấu hiệu khác cần lưu ý gồm da đầu đỏ, đau, ngứa dữ dội, có vảy dày, rỉ dịch hoặc xuất hiện sẹo. Đây có thể là biểu hiện của bệnh lý cần được điều trị.
Không nên chỉ thay đổi dầu gội hoặc mua sản phẩm mọc tóc khi chưa biết nguyên nhân. Chẩn đoán và can thiệp sớm có thể giúp hạn chế tổn thương nang tóc trong một số dạng rụng tóc.
Duy trì chế độ ăn cân bằng, chăm sóc nhẹ nhàng và tránh các tác động gây hư tổn là nền tảng bảo vệ mái tóc. Tuy nhiên, điều trị đúng nguyên nhân vẫn quan trọng hơn bất kỳ mẹo chăm sóc đơn lẻ nào.
Nguồn: Tổng hợp và biên tập từ hướng dẫn chăm sóc tóc, da đầu của Học viện Da liễu Mỹ (AAD) và nội dung tham khảo ban đầu của VnExpress. Bài viết cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế tư vấn, chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.
