Google DeepMind, công ty nghiên cứu trí tuệ nhân tạo thuộc tập đoàn Alphabet, vừa chính thức ra mắt AlphaGenome. Đây là một mô hình học sâu có khả năng dự đoán tác động của các biến thể hoặc đột biến DNA đến quá trình bệnh sinh, hứa hẹn tạo ra cuộc cách mạng trong lĩnh vực nghiên cứu y học và điều trị bệnh di truyền.
Ông Demis Hassabis, CEO Google DeepMind, tại sự kiện giới thiệu công nghệ mới (Ảnh: AP)
Kể từ khi thử nghiệm vào tháng 6/2025, AlphaGenome đã thu hút hàng ngàn nhà khoa học sử dụng để hỗ trợ nghiên cứu các căn bệnh phức tạp như thoái hóa thần kinh, bệnh truyền nhiễm và ung thư. Công cụ này mang lại những lợi ích vượt trội:
Mô hình AlphaGenome được huấn luyện trên khối lượng dữ liệu khổng lồ từ các dự án công cộng về DNA không mã hóa của người và chuột. Khác với các công cụ trước đây chỉ phân tích được chuỗi DNA ngắn, AlphaGenome có khả năng:
Kỹ sư Natasha Latysheva từ Google DeepMind cho biết công cụ này sẽ phát huy tối đa sức mạnh khi kết hợp với các kho dữ liệu sinh học lớn như UK Biobank, tạo tiền đề vững chắc cho việc phát triển các loại thuốc mới.
Hiện tại, AlphaGenome đã được mở quyền truy cập miễn phí cho mục đích nghiên cứu phi thương mại. Thống kê cho thấy đã có hơn 3.000 nhà khoa học tại 160 quốc gia tham gia thử nghiệm công cụ này.
Mặc dù nhận được đánh giá cao từ giới chuyên môn, như nhà nghiên cứu Ben Lehner (ĐH Cambridge), nhưng các chuyên gia cũng lưu ý rằng AI cần được đào tạo liên tục bằng những bộ dữ liệu chất lượng cao để hoàn thiện hơn nữa trong tương lai.
Ông Demis Hassabis, CEO Google DeepMind, tại sự kiện giới thiệu công nghệ mới (Ảnh: AP)
Tác động mạnh mẽ đến nghiên cứu y khoa và điều trị
Kể từ khi thử nghiệm vào tháng 6/2025, AlphaGenome đã thu hút hàng ngàn nhà khoa học sử dụng để hỗ trợ nghiên cứu các căn bệnh phức tạp như thoái hóa thần kinh, bệnh truyền nhiễm và ung thư. Công cụ này mang lại những lợi ích vượt trội:
- Xác định gốc rễ bệnh lý: Giúp tìm ra các gien liên quan đến bệnh di truyền hiếm gặp một cách chính xác.
- Nâng cao chất lượng xét nghiệm: Đẩy nhanh tiến trình xét nghiệm gien và phát triển các phương pháp điều trị cá nhân hóa.
- Hiểu sâu về bộ gien người: Cung cấp cái nhìn chi tiết về cách bộ gien vận hành mà trước đây các mô hình máy tính chưa làm được.
Cơ chế vận hành và sức mạnh tính toán vượt trội
Mô hình AlphaGenome được huấn luyện trên khối lượng dữ liệu khổng lồ từ các dự án công cộng về DNA không mã hóa của người và chuột. Khác với các công cụ trước đây chỉ phân tích được chuỗi DNA ngắn, AlphaGenome có khả năng:
- Phân tích chuỗi dài: Dự đoán mức độ ảnh hưởng của từng cặp nucleotide đến việc kích hoạt hoặc dừng hoạt động của gien.
- Đo lường sản lượng RNA: Theo dõi chi tiết các tiến trình sinh học bên trong tế bào.
- Khả năng dự đoán đồng thời: Xử lý cùng lúc 5.930 tín hiệu di truyền ở người và 1.128 tín hiệu ở chuột với độ chính xác vượt trội.
Kỹ sư Natasha Latysheva từ Google DeepMind cho biết công cụ này sẽ phát huy tối đa sức mạnh khi kết hợp với các kho dữ liệu sinh học lớn như UK Biobank, tạo tiền đề vững chắc cho việc phát triển các loại thuốc mới.
Hướng tới cộng đồng khoa học toàn cầu
Hiện tại, AlphaGenome đã được mở quyền truy cập miễn phí cho mục đích nghiên cứu phi thương mại. Thống kê cho thấy đã có hơn 3.000 nhà khoa học tại 160 quốc gia tham gia thử nghiệm công cụ này.
Mặc dù nhận được đánh giá cao từ giới chuyên môn, như nhà nghiên cứu Ben Lehner (ĐH Cambridge), nhưng các chuyên gia cũng lưu ý rằng AI cần được đào tạo liên tục bằng những bộ dữ liệu chất lượng cao để hoàn thiện hơn nữa trong tương lai.
