Kiến thức kỳ thú

Hơn 3.000 năm trước, giới tinh hoa quanh vùng biển Aegean đã sử dụng sắt thiên thạch như một biểu tượng quyền lực tối thượng. Phân tích mới nhất trên 91 hiện vật cổ đại đã hé lộ những chiếc nhẫn tinh xảo mang nguồn gốc từ ngoài không gian. Chiếc nhẫn trang sức của giới tinh hoa được chế tác từ khoáng vật thiên thạch. Ảnh: Gounelle Công nghệ tia X hé lộ bí ẩn ngàn năm Nghiên cứu công bố năm 2026 trên Journal of Archaeological Science đã tạo nên tiếng vang lớn. Các giáo sư hàng đầu từ Pháp và Athens đã phân tích 91 cổ vật bằng sắt có niên đại từ 1800-1000 TCN được khai quật tại Hy Lạp. Để bảo vệ các di vật vô giá đang lưu giữ tại 19 bảo tàng, nhóm nghiên cứu đã sử dụng phổ huỳnh quang tia X. Phương pháp soi chiếu không phá hủy này...

Giới thiên văn học vừa bị chấn động trước một thiên thể kỳ lạ mang tên MoM-BH*-1. Vật thể này có hình dáng ngụy trang như một ngôi sao nhưng lại sở hữu nguồn năng lượng khủng khiếp của hố đen. Đây có thể là chìa khóa giải mã vũ trụ sơ khai. Hình ảnh mô phỏng về cấu trúc của một ngôi sao hố đen. Ảnh: Jose-Luis Olivares/MIT Thiên thể siêu sáng từ buổi bình minh vũ trụ Theo tạp chí Nature, thiên thể MoM-BH*-1 chỉ có kích thước ngang ngửa Hệ Mặt Trời của chúng ta. Tuy nhiên, nó lại phát ra mức năng lượng khổng lồ, sáng gấp 100 tỷ lần Mặt Trời. Hiện tượng bức xạ rực rỡ này hoàn toàn vượt xa giới hạn của phản ứng nhiệt hạch. Đáng kinh ngạc hơn, MoM-BH*-1 đã hiện diện từ 660 triệu năm sau sự kiện Big Bang. Việc một vật thể phát sáng rực...

Một nghiên cứu quy mô lớn vừa giải mã bí ẩn về cách các loại vi rút "ngủ đông" an toàn trong cơ thể người. Dù không bị tiêu diệt hoàn toàn, chúng vẫn bị hệ miễn dịch kìm hãm khống chế và chỉ bùng phát khi có điều kiện thuận lợi. Hình ảnh vi rút Epstein-Barr dưới góc nhìn của kính hiển vi điện tử. Ảnh: NIAID Gene di truyền quyết định tải lượng vi rút Các nhà khoa học từ Đại học Y Harvard đã phân tích mẫu máu và nước bọt của hơn 917.000 người. Kết quả phát hiện có tới 82 vị trí trên bộ gene người ảnh hưởng trực tiếp đến lượng DNA vi rút đang tồn tại trong cơ thể. Đáng chú ý, các đoạn gene này tập trung dày đặc ở trung tâm điều phối phản ứng miễn dịch (MHC). Điều này minh chứng cho mối liên hệ chặt chẽ giữa mã di truyền tự nhiên và...

Trí tuệ nhân tạo Claude của Anthropic vừa tạo nên một cột mốc lịch sử trong giới toán học. Dù chưa thể giải mã hoàn toàn giả thuyết Riemann 170 năm tuổi, AI này đã tìm ra một hướng đi mới. Đột phá này hứa hẹn thúc đẩy mạnh mẽ quá trình nghiên cứu số nguyên tố. Dù không giải được toàn bộ giả thuyết, Claude vẫn tạo ra bước tiến lớn cho ngành toán học. Ảnh minh họa. Phát hiện bất ngờ từ một bài toán thất bại Giả thuyết Riemann cho rằng mọi điểm 0 không tầm thường của hàm zeta đều nằm trên một đường thẳng tới hạn. Thay vì cố gắng chứng minh toàn bộ, Claude đã đi đường vòng. AI này tập trung tìm hiểu xem có bao nhiêu điểm thực sự thỏa mãn điều kiện khắt khe này. Kết quả vô cùng kinh ngạc. Phiên bản Claude thử nghiệm đã chứng minh được...

Tàu cao tốc tại Trung Quốc, Nhật Bản hay châu Âu đều chạy với vận tốc cực nhanh nhưng lại thiếu vắng dây an toàn. Trái ngược với ô tô hay máy bay, sự vắng mặt này là kết quả của những tính toán khoa học vô cùng khắt khe. Hệ thống ghế ngồi trên tàu cao tốc được thiết kế đặc biệt, không cần đến dây an toàn. Ảnh: VCG Môi trường vận hành ổn định và an toàn tuyệt đối Tàu cao tốc chạy trên hệ thống đường ray chuyên dụng, không bao giờ gặp ổ gà hay những khúc cua gắt [9]. Theo Cơ quan Đường sắt Liên minh Châu Âu, hệ thống tín hiệu tự động giúp tàu luôn giữ khoảng cách an toàn và hãm phanh êm ái [9]. Dây an toàn có thể gây chấn thương nghiêm trọng Ở vận tốc trên 300 km/h, việc phanh gấp tạo ra lực quán tính khổng lồ. Nếu bị buộc chặt vào...

Khu vực Trung Đông thực chất không hề nằm ở phía Đông của châu Á. Vùng đất này trải dài từ một phần Bắc Phi sang đến tận Tây Á. Đằng sau cái tên gọi tưởng chừng như sai lệch về mặt địa lý này là cả một câu chuyện lịch sử thú vị. Bản đồ phân chia Cận Đông, Trung Đông và Viễn Đông theo lăng kính của người châu Âu. Ảnh: India Today Vị trí địa lý thực sự của Trung Đông Xét về mặt địa chính trị, khu vực này bao gồm phần lớn diện tích Tây Á, đất nước Ai Cập (Bắc Phi) và một phần lãnh thổ châu Âu của Thổ Nhĩ Kỳ. Hiện tại, ranh giới cụ thể của vùng đất này vẫn chưa được thế giới thống nhất một cách tuyệt đối. Khu vực này bao gồm các quốc gia như Saudi Arabia, Iran, Iraq, Kuwait, UAE, Oman, Qatar, Bahrain và Thổ Nhĩ Kỳ. Ngoài ra còn có...

Các công ty công nghệ Trung Quốc đang tăng tốc trong cuộc đua phát triển giao diện não - máy tính (BCI). Mục tiêu của họ là tạo ra thiết bị có thể cấy ghép chỉ trong vài phút. Động thái này nhằm xây dựng các doanh nghiệp nội địa đủ sức cạnh tranh với Neuralink của tỷ phú Elon Musk. Công nghệ mới hứa hẹn mang lại sự an toàn và tiện lợi vượt trội. Công nghệ BCI cho phép con người điều khiển thiết bị điện tử bằng chính suy nghĩ của mình. Ảnh: Neuralink Phương pháp cấy ghép đột phá không cần mở hộp sọ BCI là công nghệ giúp kết nối trực tiếp não bộ với thiết bị điện tử. Người dùng có thể điều khiển máy tính bằng suy nghĩ thay vì thao tác tay thông thường. Khác với Neuralink phải mở hộp sọ đầy rủi ro, Trung Quốc chọn hướng đi ít xâm lấn...

Trong suốt một thời gian dài, giới khoa học luôn tin rằng việc tiêu thụ thịt động vật là yếu tố tiên quyết giúp tổ tiên chúng ta phát triển được một bộ não vĩ đại. Tuy nhiên, một nghiên cứu mang tính đột phá mới đây đã bổ sung thêm một mảnh ghép vô cùng quan trọng: chính đường tự nhiên từ trái cây và mật ong mới là nguồn "nhiên liệu" nguyên thủy giúp kích thích sự tăng trưởng ngoạn mục của trí tuệ nhân loại. Trái cây ngọt được xem là nguồn năng lượng cốt lõi nuôi dưỡng não bộ loài người trong quá khứ. Ảnh: Anup Shah Nguồn năng lượng ngọt ngào nuôi dưỡng sự tiến hóa Theo báo cáo khoa học được công bố trên tạp chí Science vào ngày 6/8, các loại carbohydrate dễ hấp thu và đường tự nhiên đã đóng một vai trò mang tính vĩ mô trong tiến...

Giới khoa học vừa đánh dấu một cột mốc lịch sử khi lần đầu tiên tái tạo thành công tơ của một loài ong ngay bên trong phòng thí nghiệm. Thành tựu đột phá này đã mở ra những triển vọng vô cùng to lớn cho việc phát triển các loại vật liệu sinh học thế hệ mới với đặc tính siêu nhẹ, siêu bền, linh hoạt và hoàn toàn có thể phân hủy sinh học. Trong suốt nhiều thập kỷ qua, tơ nhện luôn được giới vật liệu học tôn vinh là "ứng viên vàng" nhờ độ bền kéo đứt vượt trội so với thép. Tuy nhiên, việc sản xuất tơ nhện nhân tạo ở quy mô công nghiệp lại vấp phải vô vàn rào cản kỹ thuật khổng lồ. Chính vì vậy, hướng nghiên cứu đang dần chuyển dịch sang một loại vật liệu tự nhiên ít người ngờ tới nhưng lại mang tiềm năng cực lớn: Tơ ong. Ong thợ hồ xanh...

Xuyên suốt chiều dài lịch sử, chim bồ câu luôn đóng vai trò như những sứ giả truyền tin đắc lực. Mới đây, các nhà khoa học đã tìm ra lời giải cho khả năng định vị phi thường của loài chim này. Từ xa xưa, chim bồ câu đã trở thành phương tiện liên lạc vô cùng đắc lực. Ảnh: BIRD NOTE Lịch sử đưa thư xuyên thế kỷ của bồ câu Từ thời cổ đại cho đến tận Thế chiến thứ nhất, bồ câu vẫn luôn là mạng lưới liên lạc vô cùng quan trọng. Loài bồ câu đưa thư đặc biệt này sở hữu một năng lực tuyệt vời để tìm đường về tổ từ khoảng cách rất xa. Dữ liệu ghi nhận chúng có thể vượt qua chặng đường dài tới 2.500km với vận tốc tối đa lên đến 97km/h. So với việc dùng khói hay tiếng trống, bồ câu mang lại sự bảo mật và kín đáo hơn hẳn. Từ thế kỷ 8 trước...

Sau hơn một thập kỷ kiên trì nuôi dưỡng, một người đàn ông tại Mỹ đã chính thức được Tổ chức Kỷ lục Guinness Thế giới vinh danh khi sở hữu bộ râu tết dài tới hơn 1 mét. Rudolf Martino, hiện đang sinh sống tại thành phố Birmingham, bang Alabama (Mỹ), bắt đầu hành trình nuôi bộ râu dài 1,06m cách đây hơn 10 năm. Quyết định này không chỉ là sở thích mà còn mang nhiều ý nghĩa sâu sắc đối với cá nhân anh. Nguồn cảm hứng từ đa dạng văn hóa Chia sẻ với Tổ chức Kỷ lục Guinness, Martino cho hay anh đã lấy cảm hứng từ rất nhiều nền văn hóa lâu đời để tạo hình và chăm sóc cho bộ râu đặc biệt này. "Tôi đã nghiên cứu rất kỹ lưỡng các nền văn hóa cổ đại như Ai Cập, Ấn Độ và nhiều tôn giáo khác để tạo nên một phong cách đã tồn tại hàng nghìn năm...

Trong số bốn lực cơ bản chi phối toàn bộ vũ trụ, lực hấp dẫn (hay trọng lực) là yếu tố mà con người có thể cảm nhận trực tiếp và liên tục nhất. Chính lực hấp dẫn là sợi dây vô hình giữ chân chúng ta trên mặt đất và duy trì quỹ đạo của Trái Đất xung quanh Mặt Trời. Tuy nhiên, một nghịch lý lớn đang tồn tại trong nền vật lý hiện đại: các nhà khoa học vẫn chưa thể xác định chính xác cường độ tuyệt đối của lực này. Nhiều phép đo quy mô lớn đã được thực hiện nhưng vô số các kết quả được công bố lại mâu thuẫn trực tiếp và phủ quyết lẫn nhau. Nghịch lý từ một lực cơ bản nhưng quá yếu ớt Nguyên nhân cốt lõi khiến việc xác định cường độ lực hấp dẫn trở nên cực kỳ gian nan nằm ở bản chất vật lý của nó: đây là lực yếu nhất trong vũ trụ...