Khi nghe con trẻ than vãn về sự buồn chán, phản ứng tâm lý thông thường của nhiều cha mẹ là cảm thấy có lỗi hoặc vội vã đưa điện thoại, máy tính bảng để "giải cứu" con ngay lập tức.
Tuy nhiên, theo chuyên gia nuôi dạy con Lizzie Assa, việc can thiệp quá nhanh hay đưa ra các gợi ý sẵn có thực chất lại tước đi của trẻ cơ hội quý giá để phát triển kỹ năng tự lập.
Về mặt khoa học, sự buồn chán không phải là một trạng thái tiêu cực cần loại bỏ, mà chính là lúc não bộ buộc phải chuyển sang trạng thái "mơ mộng" để hình thành các liên kết thần kinh mới, kích thích trí tưởng tượng và khả năng tự giải quyết vấn đề của trẻ.
Thay vì trở thành người bày trò cho con, cha mẹ nên đóng vai trò là người gợi mở để trẻ tự tìm thấy niềm vui từ bên trong mình.
Sự buồn chán là bước đệm cần thiết để trẻ học cách tự xoay xở và sáng tạo - Ảnh: CNBC
Đôi khi, câu nói "con chán quá" thực chất là một lời đề nghị được chú ý hơn là một nhu cầu giải trí. Thay vì tìm đồ chơi cho con, cha mẹ hãy thiết lập một kết nối ngắn nhưng chất lượng bằng cách mời gọi trẻ kể thêm về những điều chúng quan tâm, như một bộ phim hay một ý tưởng nào đó. Khi được lấp đầy về mặt cảm xúc thông qua sự lắng nghe của người lớn, trẻ thường sẽ có đủ năng lượng và sự tự tin để quay lại với các hoạt động chơi độc lập.
Song song đó, cha mẹ cũng cần quan sát xem liệu sự buồn chán có đến từ nhu cầu thể chất như đói, mệt hay dư thừa năng lượng hay không. Việc đặt câu hỏi về trạng thái cơ thể giúp trẻ học cách nhận diện nhu cầu bản thân và tự điều chỉnh hoạt động phù hợp, ví dụ như ra sân chạy nhảy thay vì chỉ ngồi yên trong nhà.
Một cách tiếp cận hài hước nhưng hiệu quả là cha mẹ hãy đùa rằng nếu để người lớn gợi ý, trẻ sẽ chỉ nhận được những công việc nhà nhàm chán. Cách nói này ngay lập tức đưa trẻ vào thế chủ động để khước từ và tự mình tìm kiếm những trò chơi thú vị hơn.
Đồng thời, thay vì giải quyết vấn đề hộ con, hãy đưa ra một khung tư duy bằng cách hỏi xem trẻ muốn chơi lại trò cũ hay thử một điều gì đó mới mẻ. Câu hỏi này buộc não bộ trẻ phải hoạt động để phân tích nhu cầu và lên kế hoạch cho hành động tiếp theo, từ đó hình thành kỹ năng giải quyết vấn đề một cách tự nhiên.
Điều quan trọng nhất trong quá trình này là sự công nhận cảm xúc của trẻ mà không cần phải thay đổi nó ngay lập tức. Hãy để trẻ hiểu rằng buồn chán là một cảm giác bình thường và không phải là một tình huống khẩn cấp. Cha mẹ có thể khẳng định mình vẫn ở bên cạnh hỗ trợ nhưng đồng thời tạo ra một không gian riêng để trẻ tự xoay xở.
Lời khuyên vàng từ các chuyên gia là áp dụng "Quy tắc 15 phút". Sau khi đã phản hồi bằng các câu hỏi gợi mở, cha mẹ hãy im lặng chờ đợi và đừng sốt ruột ngay cả khi con nằm dài ra sàn. Thực tế cho thấy, phần lớn trẻ em sẽ tự tìm ra một hoạt động sáng tạo nào đó để đắm chìm vào trước khi 15 phút trôi qua. Chính sự chờ đợi này của cha mẹ là "khoảng thở" cần thiết để trí tuệ của trẻ bừng sáng.
Nguồn: Chuyên gia Lizzie Assa / Tâm lý học trẻ em / CNBC / Tổng hợp 2026
Tuy nhiên, theo chuyên gia nuôi dạy con Lizzie Assa, việc can thiệp quá nhanh hay đưa ra các gợi ý sẵn có thực chất lại tước đi của trẻ cơ hội quý giá để phát triển kỹ năng tự lập.
Về mặt khoa học, sự buồn chán không phải là một trạng thái tiêu cực cần loại bỏ, mà chính là lúc não bộ buộc phải chuyển sang trạng thái "mơ mộng" để hình thành các liên kết thần kinh mới, kích thích trí tưởng tượng và khả năng tự giải quyết vấn đề của trẻ.
Thay vì trở thành người bày trò cho con, cha mẹ nên đóng vai trò là người gợi mở để trẻ tự tìm thấy niềm vui từ bên trong mình.
Sự buồn chán là bước đệm cần thiết để trẻ học cách tự xoay xở và sáng tạo - Ảnh: CNBC
Kết nối cảm xúc thay vì cung cấp trò chơi
Đôi khi, câu nói "con chán quá" thực chất là một lời đề nghị được chú ý hơn là một nhu cầu giải trí. Thay vì tìm đồ chơi cho con, cha mẹ hãy thiết lập một kết nối ngắn nhưng chất lượng bằng cách mời gọi trẻ kể thêm về những điều chúng quan tâm, như một bộ phim hay một ý tưởng nào đó. Khi được lấp đầy về mặt cảm xúc thông qua sự lắng nghe của người lớn, trẻ thường sẽ có đủ năng lượng và sự tự tin để quay lại với các hoạt động chơi độc lập.
Song song đó, cha mẹ cũng cần quan sát xem liệu sự buồn chán có đến từ nhu cầu thể chất như đói, mệt hay dư thừa năng lượng hay không. Việc đặt câu hỏi về trạng thái cơ thể giúp trẻ học cách nhận diện nhu cầu bản thân và tự điều chỉnh hoạt động phù hợp, ví dụ như ra sân chạy nhảy thay vì chỉ ngồi yên trong nhà.
Chiến thuật đảo ngược tình huống và đặt khung tư duy
Một cách tiếp cận hài hước nhưng hiệu quả là cha mẹ hãy đùa rằng nếu để người lớn gợi ý, trẻ sẽ chỉ nhận được những công việc nhà nhàm chán. Cách nói này ngay lập tức đưa trẻ vào thế chủ động để khước từ và tự mình tìm kiếm những trò chơi thú vị hơn.
Đồng thời, thay vì giải quyết vấn đề hộ con, hãy đưa ra một khung tư duy bằng cách hỏi xem trẻ muốn chơi lại trò cũ hay thử một điều gì đó mới mẻ. Câu hỏi này buộc não bộ trẻ phải hoạt động để phân tích nhu cầu và lên kế hoạch cho hành động tiếp theo, từ đó hình thành kỹ năng giải quyết vấn đề một cách tự nhiên.
Quy tắc 15 phút - Bài học về sự kiên nhẫn của phụ huynh
Điều quan trọng nhất trong quá trình này là sự công nhận cảm xúc của trẻ mà không cần phải thay đổi nó ngay lập tức. Hãy để trẻ hiểu rằng buồn chán là một cảm giác bình thường và không phải là một tình huống khẩn cấp. Cha mẹ có thể khẳng định mình vẫn ở bên cạnh hỗ trợ nhưng đồng thời tạo ra một không gian riêng để trẻ tự xoay xở.
Lời khuyên vàng từ các chuyên gia là áp dụng "Quy tắc 15 phút". Sau khi đã phản hồi bằng các câu hỏi gợi mở, cha mẹ hãy im lặng chờ đợi và đừng sốt ruột ngay cả khi con nằm dài ra sàn. Thực tế cho thấy, phần lớn trẻ em sẽ tự tìm ra một hoạt động sáng tạo nào đó để đắm chìm vào trước khi 15 phút trôi qua. Chính sự chờ đợi này của cha mẹ là "khoảng thở" cần thiết để trí tuệ của trẻ bừng sáng.
Nguồn: Chuyên gia Lizzie Assa / Tâm lý học trẻ em / CNBC / Tổng hợp 2026
