Mười hai lời khen giúp trẻ hình thành tư duy tăng trưởng xuất chúng

Giáo sư tâm lý học Carol Dweck từ Đại học Stanford đã chia tư duy con người thành hai nhóm: cố định và tăng trưởng. Trẻ có tư duy tăng trưởng luôn lạc quan vươn lên trước nghịch cảnh, trong khi tư duy cố định khiến trẻ dễ dàng thỏa mãn và bỏ cuộc.

Nhiều cha mẹ thường khen "con thông minh quá", vô tình đẩy trẻ vào lối mòn của tư duy cố định. Để thay đổi, chuyên trang giáo dục Sina đã trích dẫn lời khuyên từ giáo sư Đại học Thanh Hoa về 12 câu nói định hình tư duy mở cho trẻ.

Thay đổi cách khen ngợi sẽ giúp định hình tư duy phát triển toàn diện cho trẻ​

Ghi nhận sự chăm chỉ và nỗ lực​

Thay vì ca ngợi kết quả cuối cùng, hãy nói: "Mẹ thấy con đang làm việc rất chăm chỉ". Câu nói này dịch chuyển sự chú ý của trẻ vào toàn bộ quá trình thực hiện. Trẻ sẽ hiểu rằng sự cần cù và giọt mồ hôi rơi xuống mới là giá trị cốt lõi mà cha mẹ tự hào nhất.

Tôn vinh tinh thần kiên cường không bỏ cuộc​

Khi con đối mặt với một bài toán hóc búa và kiên nhẫn giải quyết, hãy nói: "Dù rất khó nhưng con đã không hề bỏ cuộc". Lời khen này tiếp thêm sức mạnh to lớn, giúp trẻ rèn luyện ý chí sắt đá. Chúng sẽ không còn sợ hãi trước những thử thách tưởng chừng như bất khả thi.

Khen ngợi thái độ làm việc nghiêm túc​

Thái độ sống quyết định sự thành bại trong tương lai. Khi thấy con say sưa và tập trung cao độ vào một công việc nào đó, hãy động viên: "Thái độ tích cực của con với việc này thật tuyệt". Lời khen kịp thời sẽ nuôi dưỡng ngọn lửa đam mê và sự nghiêm túc trong mọi hành động của trẻ.

Chỉ ra chi tiết sự tiến bộ của con​

Đừng khen chung chung kiểu "con tiến bộ lắm". Hãy chỉ đích danh sự thay đổi: "Mẹ thấy nét chữ của con hôm nay đã nắn nót hơn rất nhiều". Việc chỉ rõ tiểu tiết giúp trẻ nhận thức chính xác năng lực hiện tại. Con sẽ biết mình đang đi đúng hướng và cảm nhận được sự quan tâm sâu sắc từ gia đình.

Sự đồng hành và những lời động viên đúng lúc là hành trang quý giá nhất​

Khích lệ tư duy sáng tạo đột phá​

Sự sáng tạo là chiếc chìa khóa vàng trong xã hội hiện đại. Nếu con hoàn thành một bức tranh lạ mắt hay lắp ráp một mô hình độc đáo, hãy cảm thán: "Cách giải quyết này của con thực sự rất sáng tạo". Lời khen này sẽ chắp cánh cho trí tưởng tượng bay xa, khuyến khích trẻ tự tin vượt ra khỏi khuôn mẫu.

Đề cao tinh thần hợp tác nhóm​

Bên cạnh năng lực cá nhân, kỹ năng làm việc tập thể là yếu tố sống còn để hội nhập. Hãy dành lời khen: "Con đang phối hợp với các bạn rất nhịp nhàng" khi thấy trẻ chơi hòa đồng. Câu nói này gieo mầm ý thức đồng đội, giúp con hiểu được sức mạnh to lớn của sự đoàn kết.

Cổ vũ lòng dũng cảm hiếm có​

Có những khoảnh khắc trẻ bước ra khỏi vùng an toàn, đối mặt với nỗi sợ hãi để bảo vệ lẽ phải. Hãy khích lệ ngay: "Con không hề e ngại khó khăn, dũng khí này thật đáng quý". Sự công nhận từ cha mẹ sẽ tôi luyện nên một chiến binh nhí bản lĩnh, tự tin đương đầu với sóng gió cuộc đời.

Công nhận kỹ năng tổ chức và tính tự lập​

Khi thấy con tự giác gấp chăn màn hay dọn dẹp góc học tập, hãy khen ngợi: "Con sắp xếp căn phòng này thật khoa học và ngăn nắp". Rất nhiều trẻ em ngày nay đang ỷ lại hoàn toàn vào cha mẹ. Việc tán dương tính tự lập sẽ rèn luyện cho con thói quen sống có trách nhiệm với chính mình.

Trao gửi niềm tin tuyệt đối vào con​

"Bố mẹ luôn tin tưởng con vì..." là một câu thần chú tâm lý cực kỳ mạnh mẽ. Việc trao gửi niềm tin chân thành sẽ đánh thức lòng tự trọng bên trong đứa trẻ. Khi nhận được sự kỳ vọng tích cực, trẻ sẽ tự động nỗ lực gấp nhiều lần để không phụ lòng tin yêu của gia đình.

Niềm tin của cha mẹ chính là động lực mạnh mẽ nhất thúc đẩy con vươn lên​

Tán dương sự thể hiện xuất sắc trong ngày​

Sau một ngày dài con tích cực tham gia các hoạt động khám phá, hãy xoa đầu và nói: "Hôm nay con đã thể hiện nguồn năng lượng tuyệt vời". Sự ghi nhận tổng thể này giúp con xua tan mọi mệt mỏi. Trẻ sẽ cảm thấy những nỗ lực học hỏi của mình thực sự có ý nghĩa và giá trị.

Cảm ơn vì con đã biết lắng nghe​

Bản tính của trẻ nhỏ thường muốn mình là trung tâm của vũ trụ. Do đó, biết khiêm tốn lắng nghe người khác là một phẩm chất vô cùng quý giá. "Cảm ơn con vì đã kiên nhẫn lắng nghe mẹ nói" - lời khen này sẽ nuôi dưỡng sự thấu cảm, giúp trẻ rèn luyện kỹ năng giao tiếp tinh tế và sâu sắc hơn.

Tôn trọng quyền tự quyết của trẻ​

Xuyên suốt cuộc đời, chúng ta luôn phải đối mặt với vô vàn ngã rẽ. Khi trẻ dũng cảm đưa ra quyết định của riêng mình, hãy nói: "Mẹ rất tự hào về sự lựa chọn này của con". Việc tôn trọng ý kiến cá nhân giúp con rèn luyện tư duy độc lập, tự tin làm chủ cuộc đời mình ngay từ khi còn nhỏ.

Giáo dục là một hành trình tương tác hai chiều. Cha mẹ cũng cần không ngừng học hỏi và hoàn thiện bản thân để trở thành những người bạn đồng hành tuyệt vời nhất của con.

Theo Sina.

 

• Từ khóa

  giáo dục nuôi dạy con

Lưu ý: Tài nguyên được chia sẻ miễn phí (GNU GPL), chỉ phục vụ mục đích học tập và nghiên cứu.

Mười thói quen trước khi ngủ giúp nạp đầy năng lượng hạnh phúc