Kiến thức kỳ thú

Trái Đất từng bị hóa thành một quả cầu tuyết. Các nhà khoa học vừa tìm ra nguyên nhân rùng mình. Theo Sci-News, một nghiên cứu mới đã thách thức các giả thuyết về hiện tượng "Trái Đất tuyết", tức khí hậu băng giá chiếm ưu thế trên toàn thế giới. Hiện tượng này từng xảy ra vào giai đoạn sau của kỷ Ordovic (458-444 triệu năm trước), hai kỷ cuối cùng của đại Cổ Sinh (Than Đá và Nhị Điệp, khoảng 359 đến 252 triệu năm trước) và cả trong đại Tân Sinh mà chúng ta đang sống, với kỷ băng hà cuối cùng kết thúc mới chỉ 11.700 năm trước. Trái Đất đã nhiều lần hóa thành quả cầu tuyết - Ảnh minh họa: SPACE.COM Những lần đóng băng của Trái Đất đã gây nên nhiều thử thách cho sự sống, bao gồm cả cho tổ tiên của chúng ta, mặc dù cũng được coi là một...

Mặt Trăng đang âm thầm hấp thụ những mảnh nhỏ của khí quyển Trái Đất do tác động từ gió Mặt Trời và từ trường của chính hành tinh xanh. Kể từ đầu những năm 1970, khi các tàu Apollo của NASA mang mẫu vật từ Mặt Trăng về Trái Đất, các nhà khoa học đã thắc mắc về dấu vết của những chất dễ bay hơi như nước, CO2, heli, argon, nitơ, hiện diện trong regolith - lớp đất mặt trên Mặt Trăng. Sau đó, họ nhận ra một số chất, bao gồm ion nitơ, bắt nguồn từ tầng khí quyển trên cao của Trái Đất và rất có thể đã bị gió Mặt Trời thổi tới Mặt Trăng. 20 năm qua, giả thuyết phổ biến nhất cho rằng sự chuyển dịch vật chất chỉ xảy ra trước khi Trái Đất hình thành từ trường vì lực vô hình này có thể giữ các ion khí quyển không bị thổi bay. Tuy nhiên, trong...

Năm 2026, những người yêu thích bầu trời có thể chiêm ngưỡng một loạt các sự kiện thiên văn tuyệt đẹp như: ba lần siêu Trăng, một nguyệt thực toàn phần quan sát trọn vẹn tại Việt Nam... Những hiện tượng thiên văn không thể bỏ lỡ trong năm 2026 © Vietnam+ (VietnamPlus) Năm 2026, những người yêu thích bầu trời có thể chiêm ngưỡng một loạt các sự kiện thiên văn tuyệt đẹp như: ba lần siêu Trăng, một nguyệt thực toàn phần quan sát trọn vẹn tại Việt Nam, cùng hàng loạt trận mưa sao băng ngoạn mục như Quadrantids, Lyrids, Perseids hay Geminids./.

Hành tinh có kích thước bằng sao Mộc này được phát hiện bởi Kính viễn vọng Không gian James Webb (JWST) của NASA và kỳ lạ đến mức nó thách thức mọi thứ chúng ta biết về cách các hành tinh hình thành. Hình ảnh hành tinh hình quả chanh có tên PSR J2322–2650b. (Ảnh: Dailymail) Được đặt tên là PSR J2322–2650b, hành tinh khí khổng lồ này có bầu khí quyển kỳ lạ gồm carbon và heli, không giống bất kỳ hành tinh ngoài hệ mặt trời nào khác đã biết. Những đám mây bồ hóng trôi nổi trong vùng siêu nóng của bầu khí quyển phía trên và ngưng tụ thành kim cương sâu trong lõi của hành tinh. Thành phần bất thường này càng trở nên kỳ lạ hơn bởi thực tế là hành tinh này không quay quanh một ngôi sao như mặt trời của chúng ta. Thay vào đó, thế giới này...

Một số người mang đột biến gen đặc biệt có thể ngủ rất ít mà vẫn khỏe mạnh, mở ra góc nhìn mới về cơ chế sinh học giấc ngủ con người. Đây là những cá nhân hiếm hoi mang trong mình đột biến gene ảnh hưởng trực tiếp cơ chế sinh học của giấc ngủ. Những thay đổi di truyền này giúp họ ngủ ngắn nhưng vẫn đạt được hiệu quả phục hồi như một giấc ngủ trọn vẹn, thậm chí đôi khi còn mang lại lợi ích sức khỏe vượt trội so với người bình thường. Người đàn ông tuyên bố chưa từng ngủ Al Herpin sống tại Trenton, New Jersey vào đầu thế kỷ 20, được biết đến rộng rãi với biệt danh "Người đàn ông không ngủ". Theo các ghi chép, Herpin tuyên bố ông chưa từng ngủ kể từ khi chào đời. Thay vì ngủ, ông chỉ nằm nghỉ ngơi trên ghế hoặc giường, nhưng vẫn hoàn...

Các nhà nghiên cứu phát hiện cá voi đầu cong có thể sống hơn 200 năm nhờ khả năng sửa chữa ADN cực kỳ tốt với sự hỗ trợ của môi trường nước lạnh. Cá voi đầu cong là động vật có vú sống lâu nhất thế giới. Ảnh: Paul Nicklen Theo Guardian, với tuổi thọ tối đa hơn 200 năm, cá voi đầu cong (Balaena mysticetus) sống lâu hơn bất kỳ động vật có vú nào trên thế giới. Trong nghiên cứu công bố hôm 29/10 trên tạp chí Nature, các nhà khoa học phát hiện bí quyết sinh học góp phần giúp loài cá voi nặng 80 tấn này sống thọ như vậy. Nếu có thể áp dụng với con người, phát hiện này sẽ thúc đẩy quá trình lão hóa lành mạnh, đồng thời bảo vệ nội tạng và mô trong quá trình phẫu thuật hoặc cấy ghép. Theo giáo sư Vera Gorbunova, nhà sinh vật học tại Đại học...

Các nhà khoa học tạo ra loại võng mạc nhân tạo sử dụng nguyên tố hiếm teluri, giúp phục hồi thị lực cho chuột, khỉ bị mù, thậm chí nhìn thấy ánh sáng hồng ngoại. Ảnh minh họa: Neuroscience News Theo báo SCMP, một nhóm nhà khoa học Trung Quốc đã chế tạo thành công một loại võng mạc nhân tạo sử dụng nguyên tố hiếm teluri (tellurium), không chỉ phục hồi thị lực cho động vật mù mà còn mang lại cho chúng "siêu thị lực" - khả năng nhìn thấy ánh sáng hồng ngoại mà mắt thường không thể phát hiện. Công nghệ này do nhóm nghiên cứu của giáo sư Vương Thủy Nguyên (Wang Shuiyan) tại Đại học Phúc Đán, Thượng Hải phát triển, vừa được công bố trên tạp chí Science. Kết quả mở ra hy vọng mới trong việc điều trị mù lòa ở người. Teluri là nguyên tố kim...

Một nghiên cứu mới từ Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) đang đặt lại nền tảng của khoa học thần kinh khi đề xuất rằng astrocyte, loại tế bào thần kinh đệm lâu nay chỉ được xem là “người dọn dẹp” của não bộ, có thể đóng vai trò then chốt trong việc lưu trữ ký ức. Tế bào hình sao có thể nắm giữ “chìa khóa” cho khả năng ghi nhớ khổng lồ của não. (Nguồn: SciTechDaily) Từ trước đến nay, giới khoa học cho rằng neuron, với khả năng phát xung điện, là trung tâm của quá trình ghi nhớ và tư duy. Tuy nhiên, não người cũng chứa hàng tỷ astrocyte, có hình dạng giống những ngôi sao, với các nhánh vươn tới hàng triệu khớp thần kinh. Trước đây, astrocyte chủ yếu được cho là có nhiệm vụ hỗ trợ: cung cấp dinh dưỡng và duy trì môi trường hóa học ổn...

Các nhà thiên văn vừa phát hiện một vật thể bí ẩn kỳ lạ trong vũ trụ, liên tục phát ra tín hiệu vô tuyến và tia X đều đặn cứ sau mỗi 44 phút. Đây là một hiện tượng chưa từng ghi nhận trong thiên văn học hiện đại. Vị trí của ASKAP J1832-0911, lần đầu tiên được phát hiện qua kính thiên văn vô tuyến ASKAP (Australian Square Kilometre Array Pathfinder) tại Úc - Ảnh: Ziteng (Andy) Wang, ICRAR Vật thể bí ẩn được đặt tên là ASKAP J1832-0911, lần đầu tiên được phát hiện qua kính thiên văn vô tuyến ASKAP (Australian Square Kilometre Array Pathfinder) tại Úc. Theo mô tả trong nghiên cứu vừa công bố trên tạp chí Nature hôm 28-5, vật thể này phát ra một chuỗi tín hiệu kéo dài khoảng 2 phút, sau đó hoàn toàn im lặng trong 42 phút, rồi lại lặp lại...

Ngủ tới 15-20 giờ mỗi ngày, sống chậm và lặng lẽ, loài lười tưởng chừng mong manh lại đang là minh chứng sống cho một chiến lược sinh tồn hiệu quả bậc nhất trong tự nhiên. Sống chậm, ẩn dật và tiêu hao ít năng lượng giúp loài lười tránh được sự chú ý của kẻ săn mồi, kể cả con người - Ảnh: Nature Award Một nghiên cứu vừa công bố trên Science hé lộ: Chính nhờ nhịp sống chậm và lối sống ẩn dật trên cây, loài lười đã vượt qua nhiều biến cố tuyệt chủng trong quá khứ, điều mà những "người anh em" to lớn của chúng không thể làm được. Cách đây hàng triệu năm, họ hàng nhà lười từng là một trong những nhóm động vật đa dạng nhất châu Mỹ, với đủ kích cỡ và lối sống: sống dưới đất, trong hang, dưới nước, thậm chí có loài to như con voi. Những bộ...

Trong bối cảnh thế giới đang gấp rút giảm phát thải carbon và tìm kiếm các giải pháp năng lượng bền vững, việc "săn tìm" hydro tự nhiên trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Trong cuộc đua chuyển đổi năng lượng toàn cầu, một ứng viên sáng giá đang dần lộ diện: hydro tự nhiên - một loại khí không màu, không mùi, gần như không phát thải carbon và tồn tại ngay dưới lòng đất. Mới đây, nhóm nghiên cứu quốc tế do Giáo sư Chris Ballentine (Đại học Oxford) đứng đầu đã công bố một bước tiến quan trọng trên tạp chí Nature Reviews Earth and Environment. Họ lần đầu tiên đưa ra bản đồ địa chất và "công thức" cụ thể để tìm kiếm các túi hydro tự nhiên. Đây được xem là chìa khóa mở ra tương lai cho một nguồn năng lượng sạch, đủ cung cấp cho nhân loại...

Phát hiện này mở ra hướng nghiên cứu mới về sự hình thành hành tinh và khả năng tồn tại của sự sống trong vũ trụ. Băng nước tinh thể vừa được James Webb phát hiện nằm trong một vành đai bụi bao quanh ngôi sao HD 181327. Đây là một ngôi sao trẻ, có khối lượng và tính chất tương tự Mặt trời, cách Trái đất khoảng 155 năm ánh sáng, thuộc chòm sao Telescopium. Theo nhóm nghiên cứu từ Đại học Johns Hopkins và Viện Khoa học Kính viễn vọng Không gian (STScI, Mỹ), băng nước này gắn liền với các hạt bụi mịn, tạo thành những "quả cầu tuyết bẩn" siêu nhỏ, có kích thước lý tưởng để kính Webb phát hiện. Các hạt băng được cho là xuất hiện nhiều hơn ở vùng xa ngôi sao, nơi nhiệt độ thấp hơn. Khám phá băng nước trong một hệ sao khác giúp củng cố giả...