Nhựa sinh học đang dần trở nên phổ biến để thay thế các vật dụng dùng một lần như ống hút hay muỗng nĩa. Tuy nhiên, dù mang lại nhiều hứa hẹn về bảo vệ môi trường, loại vật liệu này vẫn vấp phải rào cản lớn về giá thành và hạ tầng xử lý rác thải.
Tại phòng thí nghiệm của CJ Biomaterials ở Mỹ, các chuyên gia đã thành công trong việc lên men đường để chế tạo polyhydroxyalkanoate (PHA). Đây là một loại polymer có nguồn gốc thực vật, sở hữu khả năng phân hủy sinh học tuyệt vời, hứa hẹn thay thế hoàn toàn hạt nhựa hóa thạch truyền thống.
Ống hút thân thiện với môi trường được sản xuất từ nhựa sinh học PHA. Ảnh: CJ Biomaterials
Bà Leah Ford, Giám đốc tiếp thị của CJ Biomaterials, nhận định PHA là một "ẩn số" đầy tiềm năng. Trong bối cảnh thế giới ngày càng e ngại về rác thải vi nhựa, các sản phẩm làm từ PHA có thể tự phân hủy sinh học hoàn toàn chỉ trong vòng sáu tháng thông qua phương pháp ủ compost.
Nhựa truyền thống mất hàng trăm năm để phân rã, tạo ra vô số vi nhựa độc hại xâm nhập vào nguồn nước và cơ thể người. Theo European Bioplastics, hiện nay nhựa sinh học mới chỉ chiếm khoảng 0,5% trong tổng số hơn 400 triệu tấn nhựa được sản xuất mỗi năm trên toàn cầu.
Năm 2023, Viện 5 Gyres đã thả nhiều sản phẩm nhựa sinh học và nhựa truyền thống xuống các môi trường biển khác nhau. Đáng kinh ngạc là sau 64 tuần, các đồ dùng nhựa sinh học đã phân rã đáng kể hoặc biến mất hoàn toàn. Trong khi đó, rác thải nhựa thông thường gần như vẫn nguyên vẹn.
Dù được Quỹ Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên (WWF) ủng hộ, nhựa sinh học vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Mức giá đắt đỏ khiến chúng khó tiếp cận thị trường. Bên cạnh đó, hệ thống ủ phân hữu cơ cấp đô thị hiện nay vẫn còn rất hạn chế, chưa đáp ứng đủ nhu cầu xử lý.
Ngoại hình giống hệt nhựa truyền thống khiến nhựa sinh học dễ bị phân loại nhầm, gây gián đoạn quy trình ủ compost. Thậm chí, một số nhà hoạt động môi trường còn chỉ trích việc trồng cây công nghiệp để làm nhựa sẽ chiếm dụng quỹ đất nông nghiệp quý giá vốn dành cho an ninh lương thực.
Nguồn: Tổng hợp và biên tập lại từ các báo cáo môi trường và sinh học.
Công nghệ lên men đường tạo ra nhựa PHA
Tại phòng thí nghiệm của CJ Biomaterials ở Mỹ, các chuyên gia đã thành công trong việc lên men đường để chế tạo polyhydroxyalkanoate (PHA). Đây là một loại polymer có nguồn gốc thực vật, sở hữu khả năng phân hủy sinh học tuyệt vời, hứa hẹn thay thế hoàn toàn hạt nhựa hóa thạch truyền thống.
Ống hút thân thiện với môi trường được sản xuất từ nhựa sinh học PHA. Ảnh: CJ Biomaterials
Bà Leah Ford, Giám đốc tiếp thị của CJ Biomaterials, nhận định PHA là một "ẩn số" đầy tiềm năng. Trong bối cảnh thế giới ngày càng e ngại về rác thải vi nhựa, các sản phẩm làm từ PHA có thể tự phân hủy sinh học hoàn toàn chỉ trong vòng sáu tháng thông qua phương pháp ủ compost.
Kết quả thử nghiệm thực tế đầy khả quan
Nhựa truyền thống mất hàng trăm năm để phân rã, tạo ra vô số vi nhựa độc hại xâm nhập vào nguồn nước và cơ thể người. Theo European Bioplastics, hiện nay nhựa sinh học mới chỉ chiếm khoảng 0,5% trong tổng số hơn 400 triệu tấn nhựa được sản xuất mỗi năm trên toàn cầu.
Năm 2023, Viện 5 Gyres đã thả nhiều sản phẩm nhựa sinh học và nhựa truyền thống xuống các môi trường biển khác nhau. Đáng kinh ngạc là sau 64 tuần, các đồ dùng nhựa sinh học đã phân rã đáng kể hoặc biến mất hoàn toàn. Trong khi đó, rác thải nhựa thông thường gần như vẫn nguyên vẹn.
Những rào cản lớn cản bước nhựa sinh học
Dù được Quỹ Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên (WWF) ủng hộ, nhựa sinh học vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Mức giá đắt đỏ khiến chúng khó tiếp cận thị trường. Bên cạnh đó, hệ thống ủ phân hữu cơ cấp đô thị hiện nay vẫn còn rất hạn chế, chưa đáp ứng đủ nhu cầu xử lý.
Ngoại hình giống hệt nhựa truyền thống khiến nhựa sinh học dễ bị phân loại nhầm, gây gián đoạn quy trình ủ compost. Thậm chí, một số nhà hoạt động môi trường còn chỉ trích việc trồng cây công nghiệp để làm nhựa sẽ chiếm dụng quỹ đất nông nghiệp quý giá vốn dành cho an ninh lương thực.
Nguồn: Tổng hợp và biên tập lại từ các báo cáo môi trường và sinh học.
