Một nghiên cứu quy mô lớn vừa giải mã bí ẩn về cách các loại vi rút "ngủ đông" an toàn trong cơ thể người. Dù không bị tiêu diệt hoàn toàn, chúng vẫn bị hệ miễn dịch kìm hãm khống chế và chỉ bùng phát khi có điều kiện thuận lợi.
Hình ảnh vi rút Epstein-Barr dưới góc nhìn của kính hiển vi điện tử. Ảnh: NIAID
Các nhà khoa học từ Đại học Y Harvard đã phân tích mẫu máu và nước bọt của hơn 917.000 người. Kết quả phát hiện có tới 82 vị trí trên bộ gene người ảnh hưởng trực tiếp đến lượng DNA vi rút đang tồn tại trong cơ thể.
Đáng chú ý, các đoạn gene này tập trung dày đặc ở trung tâm điều phối phản ứng miễn dịch (MHC). Điều này minh chứng cho mối liên hệ chặt chẽ giữa mã di truyền tự nhiên và khả năng phòng thủ của hệ miễn dịch trước mầm bệnh.
Nghiên cứu chỉ ra quy luật hoạt động khác biệt của từng loại vi rút. Chẳng hạn, vi rút Epstein-Barr (EBV) thường sinh sôi mạnh vào mùa đông và tăng dần theo tuổi tác. Ngược lại, vi rút herpes HHV-7 lại có xu hướng thuyên giảm khi con người bước vào tuổi trung niên.
Bên cạnh gene di truyền, lối sống sinh hoạt cũng tác động mạnh đến tải lượng vi rút. Cụ thể, nam giới hoặc những người có thói quen hút thuốc lá thường tích tụ lượng vi rút ẩn nấp trong cơ thể cao hơn hẳn so với người bình thường.
Một phát hiện quan trọng là lượng vi rút EBV tăng cao có liên hệ mật thiết với nguy cơ mắc ung thư hạch Hodgkin. Dù vậy, tải lượng cao không phải yếu tố duy nhất. Chính cách hệ miễn dịch phản ứng mới quyết định việc bạn có phát bệnh hay không.
Sắp tới, các nhà khoa học dự kiến mở rộng nghiên cứu sang các nhóm vi rút RNA như coronavirus. Thành tựu đăng trên tạp chí Nature này hứa hẹn mở ra kỷ nguyên y học cá nhân hóa, giúp dự đoán chính xác nguy cơ và điều trị bệnh hiệu quả hơn.
Nguồn: Tổng hợp và biên tập lại từ ScienceAlert và tạp chí Nature.
Hình ảnh vi rút Epstein-Barr dưới góc nhìn của kính hiển vi điện tử. Ảnh: NIAID
Gene di truyền quyết định tải lượng vi rút
Các nhà khoa học từ Đại học Y Harvard đã phân tích mẫu máu và nước bọt của hơn 917.000 người. Kết quả phát hiện có tới 82 vị trí trên bộ gene người ảnh hưởng trực tiếp đến lượng DNA vi rút đang tồn tại trong cơ thể.
Đáng chú ý, các đoạn gene này tập trung dày đặc ở trung tâm điều phối phản ứng miễn dịch (MHC). Điều này minh chứng cho mối liên hệ chặt chẽ giữa mã di truyền tự nhiên và khả năng phòng thủ của hệ miễn dịch trước mầm bệnh.
Sự biến đổi thú vị theo tuổi tác và lối sống
Nghiên cứu chỉ ra quy luật hoạt động khác biệt của từng loại vi rút. Chẳng hạn, vi rút Epstein-Barr (EBV) thường sinh sôi mạnh vào mùa đông và tăng dần theo tuổi tác. Ngược lại, vi rút herpes HHV-7 lại có xu hướng thuyên giảm khi con người bước vào tuổi trung niên.
Bên cạnh gene di truyền, lối sống sinh hoạt cũng tác động mạnh đến tải lượng vi rút. Cụ thể, nam giới hoặc những người có thói quen hút thuốc lá thường tích tụ lượng vi rút ẩn nấp trong cơ thể cao hơn hẳn so với người bình thường.
Nguy cơ ung thư và hướng đi mới cho y học
Một phát hiện quan trọng là lượng vi rút EBV tăng cao có liên hệ mật thiết với nguy cơ mắc ung thư hạch Hodgkin. Dù vậy, tải lượng cao không phải yếu tố duy nhất. Chính cách hệ miễn dịch phản ứng mới quyết định việc bạn có phát bệnh hay không.
Sắp tới, các nhà khoa học dự kiến mở rộng nghiên cứu sang các nhóm vi rút RNA như coronavirus. Thành tựu đăng trên tạp chí Nature này hứa hẹn mở ra kỷ nguyên y học cá nhân hóa, giúp dự đoán chính xác nguy cơ và điều trị bệnh hiệu quả hơn.
Nguồn: Tổng hợp và biên tập lại từ ScienceAlert và tạp chí Nature.
