Đôi khi, những khám phá vĩ đại nhất lại đến từ sự tình cờ thuần khiết nhất. Chuyến leo núi của bé gái 3 tuổi Ziv Nitzan tại khu di tích Tel Azekah (Israel) đã không dừng lại ở một buổi dã ngoại, mà trở thành một sự kiện khảo cổ học khi cô bé nhặt được một "viên đá" chính là bùa hộ mệnh từ thời Đồ Đồng.
Sự việc diễn ra tại khu vực Shephelah, nơi lịch sử Kinh Thánh ghi dấu trận chiến huyền thoại giữa David và Goliath. Trong lúc vui đùa, bé Ziv đã vô tình nhặt được một vật thể nhỏ giữa hàng ngàn viên đá cuội.
Khi lớp bụi bẩn được phủi đi, một cổ vật có hình dáng con bọ hung (Scarab) lộ diện, mang theo những mật mã văn hóa của người Ai Cập cổ đại đã ngủ yên suốt gần 4 thiên niên kỷ.
Con dấu bọ hung nguyên vẹn được bé Ziv tìm thấy tại Tel Azekah - Ảnh: IAA
Theo các chuyên gia từ Đại học Tel Aviv, đây không chỉ là một món trang sức. Trong văn hóa Ai Cập và Canaanite cổ đại, bọ hung là hiện thân của thần Khepri – vị thần mặt trời buổi sớm, tượng trưng cho sự hình thành và tái sinh vĩnh cửu. Từ "bọ hung" trong tiếng Ai Cập cổ có nguồn gốc từ động từ mang nghĩa là "trở thành" hoặc "tạo ra".
Tiến sĩ Daphna Ben-Tor, chuyên gia về ấn tín cổ đại, giải thích rằng những con dấu bọ hung này phục vụ hai mục đích chính: vừa là ấn tín (seal) để xác nhận quyền sở hữu hoặc địa vị xã hội, vừa là bùa hộ mệnh (amulet) mang lại may mắn và sự bảo vệ cho người sở hữu, dù là khi đang sống hay lúc đã sang thế giới bên kia.
Việc tìm thấy con dấu này tại Tel Azekah – một thành phố trọng yếu ở vùng đất thấp Judea – là minh chứng rõ nét cho sự ảnh hưởng mạnh mẽ của văn hóa Ai Cập lên vùng đất Canaan thời bấy giờ. Con dấu thường được khắc các biểu tượng tôn giáo hoặc thông điệp về sự sống, được tìm thấy rộng rãi từ trong các cung điện cho đến những ngôi mộ cổ.
Mặt dưới của con dấu thường khắc các ký tự hoặc biểu tượng tâm linh - Ảnh: IAA
Giáo sư Yuval Gadot nhấn mạnh rằng, dù khu vực này đã được khai quật ròng rã suốt 15 năm, nhưng sự xuất hiện của một cổ vật tinh xảo như thế này ngay trên lối đi bộ là một điều kỳ diệu. Nó cho thấy Tel Azekah từng là một trung tâm giao thương và văn hóa sôi động, nơi những biểu tượng tâm linh của Ai Cập được người dân bản địa trân trọng và sử dụng.
Hành động nhỏ của cô bé Ziv Nitzan đã góp thêm một mảnh ghép quan trọng vào bức tranh lịch sử Trung Đông cổ đại, nhắc nhở chúng ta rằng dưới mỗi bước chân trên vùng đất thánh này đều có thể là một trang sử đang chờ được lật mở.
Nguồn: IAA (Cơ quan Cổ vật Israel) / Tel Aviv University / Jerusalem Post
Sự việc diễn ra tại khu vực Shephelah, nơi lịch sử Kinh Thánh ghi dấu trận chiến huyền thoại giữa David và Goliath. Trong lúc vui đùa, bé Ziv đã vô tình nhặt được một vật thể nhỏ giữa hàng ngàn viên đá cuội.
Khi lớp bụi bẩn được phủi đi, một cổ vật có hình dáng con bọ hung (Scarab) lộ diện, mang theo những mật mã văn hóa của người Ai Cập cổ đại đã ngủ yên suốt gần 4 thiên niên kỷ.
Con dấu bọ hung nguyên vẹn được bé Ziv tìm thấy tại Tel Azekah - Ảnh: IAA
Biểu tượng của sự tái sinh và quyền lực
Theo các chuyên gia từ Đại học Tel Aviv, đây không chỉ là một món trang sức. Trong văn hóa Ai Cập và Canaanite cổ đại, bọ hung là hiện thân của thần Khepri – vị thần mặt trời buổi sớm, tượng trưng cho sự hình thành và tái sinh vĩnh cửu. Từ "bọ hung" trong tiếng Ai Cập cổ có nguồn gốc từ động từ mang nghĩa là "trở thành" hoặc "tạo ra".
Tiến sĩ Daphna Ben-Tor, chuyên gia về ấn tín cổ đại, giải thích rằng những con dấu bọ hung này phục vụ hai mục đích chính: vừa là ấn tín (seal) để xác nhận quyền sở hữu hoặc địa vị xã hội, vừa là bùa hộ mệnh (amulet) mang lại may mắn và sự bảo vệ cho người sở hữu, dù là khi đang sống hay lúc đã sang thế giới bên kia.
Minh chứng cho sự giao thoa văn hóa tại Tel Azekah
Việc tìm thấy con dấu này tại Tel Azekah – một thành phố trọng yếu ở vùng đất thấp Judea – là minh chứng rõ nét cho sự ảnh hưởng mạnh mẽ của văn hóa Ai Cập lên vùng đất Canaan thời bấy giờ. Con dấu thường được khắc các biểu tượng tôn giáo hoặc thông điệp về sự sống, được tìm thấy rộng rãi từ trong các cung điện cho đến những ngôi mộ cổ.
Mặt dưới của con dấu thường khắc các ký tự hoặc biểu tượng tâm linh - Ảnh: IAA
Giáo sư Yuval Gadot nhấn mạnh rằng, dù khu vực này đã được khai quật ròng rã suốt 15 năm, nhưng sự xuất hiện của một cổ vật tinh xảo như thế này ngay trên lối đi bộ là một điều kỳ diệu. Nó cho thấy Tel Azekah từng là một trung tâm giao thương và văn hóa sôi động, nơi những biểu tượng tâm linh của Ai Cập được người dân bản địa trân trọng và sử dụng.
Hành động nhỏ của cô bé Ziv Nitzan đã góp thêm một mảnh ghép quan trọng vào bức tranh lịch sử Trung Đông cổ đại, nhắc nhở chúng ta rằng dưới mỗi bước chân trên vùng đất thánh này đều có thể là một trang sử đang chờ được lật mở.
Nguồn: IAA (Cơ quan Cổ vật Israel) / Tel Aviv University / Jerusalem Post
Sửa bởi :
