Một bước tiến đột phá trong công nghệ chỉnh sửa gen vừa được các nhà khoa học Trung Quốc công bố, mở ra triển vọng về một hệ thống chiếu sáng đô thị hoàn toàn tự nhiên.
Bằng cách tích hợp gen phát quang từ đom đóm và nấm vào tế bào thực vật, những loài hoa quen thuộc như lan, hướng dương hay cúc giờ đây có thể tự tỏa sáng lung linh trong đêm tối. Thành tựu này không chỉ mang giá trị thẩm mỹ cao mà còn là giải pháp tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải carbon đầy hứa hẹn cho tương lai.
Những loài thực vật phát quang sinh học có thể thay đổi cách chúng ta chiếu sáng thành phố - Ảnh: CGTN
Ông Li Renhan, nhà sáng lập công ty Magicpen Bio, chia sẻ cảm hứng cho dự án bắt nguồn từ những kỷ niệm gắn liền với ánh sáng đom đóm nơi làng quê nghèo. Sau nhiều năm nghiên cứu, đội ngũ của ông đã thành công trong việc chuyển đổi cơ chế sinh học phát quang sang thực vật. Đến nay, hơn 20 loài thực vật đã được chỉnh sửa gen thành công để có thể tự phát sáng mà không cần bất kỳ nguồn điện nào, chỉ cần nước và các chất dinh dưỡng cơ bản.
Tại Diễn đàn Zhongguancun gần đây, những "bông hoa Avatar" này đã gây kinh ngạc khi trình diễn khả năng tự tỏa sáng tự nhiên. Ông Li kỳ vọng công nghệ này sẽ tạo nên những thung lũng phát sáng kỳ ảo, thúc đẩy nền kinh tế ban đêm và du lịch văn hóa, đưa những khung cảnh tưởng chừng chỉ có trên phim ảnh xuống đời thực.
Tiềm năng lớn nhất của thực vật phát quang sinh học nằm ở khả năng thay thế hệ thống đèn điện tại các công viên và không gian công cộng. Đây là một hệ thống chiếu sáng cực kỳ thân thiện với môi trường, hoạt động dựa trên quá trình trao đổi chất tự nhiên của cây xanh. Việc giảm phụ thuộc vào lưới điện không chỉ tiết kiệm chi phí vận hành mà còn góp phần quan trọng vào mục tiêu giảm phát thải carbon toàn cầu, tạo nên những "đô thị xanh" đúng nghĩa.
Không chỉ dừng lại ở việc làm đẹp hay chiếu sáng, công nghệ chỉnh sửa gen này còn mở ra những cánh cửa mới cho khoa học:
Sự kết hợp giữa công nghệ sinh học và thiên nhiên đang định hình lại cách chúng ta sống và tương tác với môi trường xung quanh. Những cái cây phát sáng không chỉ là một biểu tượng của tương lai mà còn là minh chứng cho sức mạnh của sự đổi mới trong việc giải quyết các thách thức về năng lượng và môi trường.
Nguồn: CGTN / Magicpen Bio / Diễn đàn Zhongguancun / Tổng hợp 2026
Bằng cách tích hợp gen phát quang từ đom đóm và nấm vào tế bào thực vật, những loài hoa quen thuộc như lan, hướng dương hay cúc giờ đây có thể tự tỏa sáng lung linh trong đêm tối. Thành tựu này không chỉ mang giá trị thẩm mỹ cao mà còn là giải pháp tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải carbon đầy hứa hẹn cho tương lai.
Những loài thực vật phát quang sinh học có thể thay đổi cách chúng ta chiếu sáng thành phố - Ảnh: CGTN
Từ ký ức tuổi thơ đến công nghệ sinh học đột phá
Ông Li Renhan, nhà sáng lập công ty Magicpen Bio, chia sẻ cảm hứng cho dự án bắt nguồn từ những kỷ niệm gắn liền với ánh sáng đom đóm nơi làng quê nghèo. Sau nhiều năm nghiên cứu, đội ngũ của ông đã thành công trong việc chuyển đổi cơ chế sinh học phát quang sang thực vật. Đến nay, hơn 20 loài thực vật đã được chỉnh sửa gen thành công để có thể tự phát sáng mà không cần bất kỳ nguồn điện nào, chỉ cần nước và các chất dinh dưỡng cơ bản.
Tại Diễn đàn Zhongguancun gần đây, những "bông hoa Avatar" này đã gây kinh ngạc khi trình diễn khả năng tự tỏa sáng tự nhiên. Ông Li kỳ vọng công nghệ này sẽ tạo nên những thung lũng phát sáng kỳ ảo, thúc đẩy nền kinh tế ban đêm và du lịch văn hóa, đưa những khung cảnh tưởng chừng chỉ có trên phim ảnh xuống đời thực.
Chiếu sáng xanh: Hiệu quả cao và ít phát thải
Tiềm năng lớn nhất của thực vật phát quang sinh học nằm ở khả năng thay thế hệ thống đèn điện tại các công viên và không gian công cộng. Đây là một hệ thống chiếu sáng cực kỳ thân thiện với môi trường, hoạt động dựa trên quá trình trao đổi chất tự nhiên của cây xanh. Việc giảm phụ thuộc vào lưới điện không chỉ tiết kiệm chi phí vận hành mà còn góp phần quan trọng vào mục tiêu giảm phát thải carbon toàn cầu, tạo nên những "đô thị xanh" đúng nghĩa.
Ứng dụng đa chiều trong y học và nông nghiệp
Không chỉ dừng lại ở việc làm đẹp hay chiếu sáng, công nghệ chỉnh sửa gen này còn mở ra những cánh cửa mới cho khoa học:
- Trong y học: Các kỹ thuật tương tự giúp nhà khoa học quan sát diễn biến bệnh tật ở cấp độ tế bào, từ đó đẩy nhanh tốc độ phát triển thuốc và tìm ra phương pháp điều trị cho các căn bệnh nan y.
- Trong nông nghiệp: Việc chỉnh sửa gen giúp tạo ra các giống lúa kháng sâu bệnh vượt trội, đảm bảo năng suất và củng cố an ninh lương thực thế giới trước biến đổi khí hậu.
Sự kết hợp giữa công nghệ sinh học và thiên nhiên đang định hình lại cách chúng ta sống và tương tác với môi trường xung quanh. Những cái cây phát sáng không chỉ là một biểu tượng của tương lai mà còn là minh chứng cho sức mạnh của sự đổi mới trong việc giải quyết các thách thức về năng lượng và môi trường.
Nguồn: CGTN / Magicpen Bio / Diễn đàn Zhongguancun / Tổng hợp 2026
